{"id":15241,"date":"2022-09-26T07:03:00","date_gmt":"2022-09-26T07:03:00","guid":{"rendered":"https:\/\/uksw.edu.pl\/?post_type=badania_i_nauka&p=15241"},"modified":"2022-09-30T12:09:19","modified_gmt":"2022-09-30T12:09:19","slug":"uksw-dr-kurzydlowski-jedno-odkrycie-rodzi-wiecej-pytan-niz-odpowiedzi","status":"publish","type":"badania_i_nauka","link":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/badania-i-nauka\/uksw-dr-kurzydlowski-jedno-odkrycie-rodzi-wiecej-pytan-niz-odpowiedzi\/","title":{"rendered":"UKSW | Dr Kurzyd\u0142owski: jedno odkrycie rodzi wi\u0119cej pyta\u0144 ni\u017c odpowiedzi"},"content":{"rendered":"\n

O chemii fizycznej, zastosowaniu nauk chemicznych w codziennym \u017cyciu i badaniach naukowych m\u00f3wi dr hab. Dominik Kurzyd\u0142owski z Wydzia\u0142u Matematyczno-Przyrodniczego. Szko\u0142y Nauk \u015acis\u0142ych UKSW.<\/h2>\n\n\n\n

Jest Pan laureatem czterech grant\u00f3w przyznanych przez Narodowe Centrum Nauki. Jakich zagadnie\u0144 dotycz\u0105 projekty?  <\/strong><\/p>\n\n\n\n

W ramach ostatnio przyznanego mi grantu OPUS prowadz\u0119 badania z naukowcami z Instytutu Josefa Stefana w Ljubljanie, gdzie znajduje si\u0119 jedno z zaledwie kilku na \u015bwiecie laboratorium, w kt\u00f3rym prowadzi si\u0119 reakcje z wykorzystaniem czystego fluoru. Ta wsp\u00f3\u0142praca oraz wymiana do\u015bwiadcze\u0144 daje mi nadziej\u0119 na przeprowadzenie w przysz\u0142o\u015bci reakcji z udzia\u0142em fluoru w warunkach wysokiego ci\u015bnienia. Innym wa\u017cnym dla mnie grantem jest przyznany w konkursie SONATA BIS, gdy\u017c umo\u017cliwi\u0142 mi stworzenie swojego w\u0142asnego zespo\u0142u naukowego. W jego sk\u0142ad wchodzi obecnie troje naukowc\u00f3w z Indii, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c zawodowo zajmuj\u0105 si\u0119 podobnymi zagadnieniami co ja.<\/p>\n\n\n\n

Nad czym pracuje Pana zesp\u00f3\u0142?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na razie koncentrujemy si\u0119 na chemii wysokich ci\u015bnie\u0144. Wyt\u0142umacz\u0119 to na przyk\u0142adzie \u2013 od miejsca, gdzie stoimy do centrum Ziemi jest ponad 6 tys. km, a najg\u0142\u0119bsza dziura, jak\u0105 cz\u0142owiek wywierci\u0142, mia\u0142a g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 ok. 12 km. To pokazuje, jak ma\u0142o wiemy o wn\u0119trzu \u201ewielkiego jab\u0142ka\u201d, jakim jest Ziemia. Je\u015bli zacz\u0119liby\u015bmy wierci\u0107 na g\u0142\u0119boko\u015bci na poziomie tysi\u0105ca kilometr\u00f3w, to okaza\u0142oby si\u0119, \u017ce nie tylko robi si\u0119 tam bardzo gor\u0105co, ale te\u017c s\u0105 bardzo wysokie ci\u015bnienia przekraczaj\u0105ce miliony atmosfer, a r\u00f3wnocze\u015bnie s\u0105 tam ska\u0142y, materia, kt\u00f3re w tym ci\u015bnieniu wyst\u0119puj\u0105. Ja w\u0142a\u015bnie badam m.in. to, co dzieje si\u0119 z materi\u0105 w tego typu ci\u015bnieniach. Zajmuj\u0119 si\u0119 tym teoretycznie poprzez modelowanie i praktycznie za pomoc\u0105 eksperymentowania. Takie badania robimy na UKSW \u2013 wytwarzamy w bardzo ma\u0142ych obj\u0119to\u015bciach wysokie ci\u015bnienia i badamy, jakie pod ich wp\u0142ywem zachodz\u0105 przemiany w zwi\u0105zkach chemicznych.<\/p>\n\n\n\n

Od kiedy interesuje si\u0119 Pan chemi\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Moje zainteresowania najbardziej rozwin\u0119\u0142y si\u0119 w liceum dzi\u0119ki nauczycielce chemii, kt\u00f3ra zainspirowa\u0142a mnie do wzi\u0119cia udzia\u0142u w olimpiadzie chemicznej. Mam umys\u0142 \u015bcis\u0142y, ale wtedy odkry\u0142em, \u017ce bardziej pasjonuje mnie chemia ni\u017c fizyka. Jednak ju\u017c w dzieci\u0144stwie interesowa\u0142o mnie, z czego jest zbudowany otaczaj\u0105cy nas \u015bwiat. Pami\u0119tam, \u017ce zastanawia\u0142em si\u0119, jakie atomy znajduj\u0105 si\u0119 w piasku czy w wodzie.<\/p>\n\n\n\n

Co Pana fascynuje w naukach chemicznych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Odkryli\u015bmy ponad sto pierwiastk\u00f3w, ale w rzeczywisto\u015bci spotykamy ich du\u017co mniej. Nawet je\u015bli spojrzymy na jeden pierwiastek, to w zale\u017cno\u015bci od jego struktury i tego, jak s\u0105 u\u0142o\u017cone atomy w danym zwi\u0105zku, ma on bardzo r\u00f3\u017cne w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Poznawanie tych zale\u017cno\u015bci i ich rozumienie jest dla mnie szczeg\u00f3lnie pasjonuj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

Du\u017co jest jeszcze do odkrycia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gdy by\u0142em kilkulatkiem, \u017cali\u0142em si\u0119 tacie, \u017ce boj\u0119 si\u0119, i\u017c jak dorosn\u0119, to ju\u017c nic nie b\u0119dzie do odkrycia. On uspokaja\u0142 mnie i m\u00f3wi\u0142, \u017ce jedno odkrycie rodzi jeszcze wi\u0119cej pyta\u0144 ni\u017c odpowiedzi <\/a>i rzeczywi\u015bcie mia\u0142 racj\u0119. Chemia ma niesamowit\u0105 liczb\u0119 kombinacji pierwiastk\u00f3w, kt\u00f3re wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 nieznane. Nie mam obaw, \u017ce ta dziedzina nied\u0142ugo wyczerpie si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W nauce spotykamy si\u0119 z ogromn\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105, ale i porz\u0105dkiem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To prawda, fenomenem jest to, \u017ce im bardziej go odkrywamy, tym bardziej widzimy, jak jest skomplikowany i trudny do zrozumienia na poziomie intuicyjnym. Jednak na tym w\u0142a\u015bnie polega wspinanie si\u0119 po kolejnych szczeblach nauki oraz uwa\u017cne przygl\u0105danie si\u0119 zale\u017cno\u015bciom mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi zwi\u0105zkami oraz zjawiskami. One pokazuj\u0105, jak bardzo ten porz\u0105dek jest ciekawy i poch\u0142aniaj\u0105cy.<\/p>\n\n\n\n

Pan wspina si\u0119 przede wszystkim po szczeblach chemii fizycznej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To cz\u0119\u015b\u0107 chemii, kt\u00f3ra mniej zajmuje si\u0119 samymi zwi\u0105zkami w rozumieniu ich syntezy czy odkrywaniem nowych reakcji, ale bardziej badaniem ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci. To sprawia, \u017ce ma wiele wsp\u00f3lnego z fizyk\u0105. Co ciekawe, na pewnym poziomie badawczym nie ma du\u017cego znaczenia, czy jest si\u0119 chemikiem, fizykiem, biologiem czy biofizykiem. R\u00f3\u017cni si\u0119 wtedy nieznacznie j\u0119zyk opisu, ale tak naprawd\u0119 opisuje si\u0119 te same uk\u0142ady.<\/p>\n\n\n\n

Co by\u0142o zaskoczeniem w badaniach, w kt\u00f3rych Pan uczestniczy\u0142?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 <\/strong>Przychodz\u0105 mi do g\u0142owy dwa zagadnienia. Pierwsze zwi\u0105zane jest z oddzia\u0142ywaniami magnetycznymi, kt\u00f3re s\u0105 odpowiedzialne chocia\u017cby za dzia\u0142anie magnes\u00f3w. Oddzia\u0142ywania w strukturze materia\u0142\u00f3w wprowadzaj\u0105 pewien moment magnetyczny, kt\u00f3ry makroskopowo nazywamy polem magnetycznym. Te oddzia\u0142ywania magnetyczne, kt\u00f3re bada\u0142em, s\u0105 bardzo czu\u0142e na struktur\u0119 zwi\u0105zku. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce je\u015bli \u015bci\u015bniemy zwi\u0105zki do wysokich ci\u015bnie\u0144, to powinny one zanika\u0107 z powodu swojej czu\u0142o\u015bci na struktur\u0119, a okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest wr\u0119cz przeciwnie \u2013 ulegaj\u0105 one wzmocnieniu. To bardzo mnie zaskoczy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Drugie zagadnienie dotyczy metodologii pracy. Eksperymenty wysokoci\u015bnieniowe nie s\u0105 proste i zazwyczaj nie dostarczaj\u0105 tyle informacji, ile badacz by chcia\u0142, dlatego cz\u0119sto pos\u0142ugujemy si\u0119 modelowaniem komputerowym, \u017ceby widzie\u0107, co dzieje si\u0119 z materia\u0142em w takim ci\u015bnieniu. Zdziwi\u0142o mnie, jak bardzo zgodne s\u0105 wyniki modelowania z tym, co obserwowane jest w eksperymencie. Modelowania mo\u017cna przeprowadzi\u0107 \u0142atwiej, szybciej i na wi\u0119kszej liczbie uk\u0142ad\u00f3w, a co za tym idzie, nie na wszystkich materia\u0142ach trzeba przeprowadza\u0107 eksperymenty. Mo\u017cna wi\u0119c skupi\u0107 si\u0119 na tych najciekawszych, dla kt\u00f3rych modelowanie wskazuje, \u017ce zachodz\u0105 istotne przemiany.<\/p>\n\n\n\n

A jakie spostrze\u017cenia na temat chemii maj\u0105 studenci?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wielu z nich dopiero na poziomie studi\u00f3w odkrywa, czym tak naprawd\u0119 jest chemia. Czasem odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce spos\u00f3b nauczania chemii w liceum prowadzi do ukazania jej niejako w krzywym zwierciadle z punktu widzenia akademickiego. Lepiej poznaj\u0105 j\u0105 na studiach i dopiero tutaj pewne zale\u017cno\u015bci s\u0105 dla nich bardziej czytelne. Obserwuj\u0119, \u017ce zauwa\u017caj\u0105, jak bardzo chemia, kt\u00f3rej ucz\u0105 si\u0119, dotyka ich \u017cycia, codzienno\u015bci. Przyk\u0142adowo ucz\u0119 student\u00f3w, \u017ce znajduj\u0105ce si\u0119 w powietrzu cz\u0105steczki azotu bardzo trudno zamieni\u0107 w jego zwi\u0105zki. \u015awietnie robi\u0105 to niekt\u00f3re bakterie w glebie, a ludzie dopiero na pocz\u0105tku XX w. nauczyli si\u0119 efektywnie przekszta\u0142ca\u0107 go w zwi\u0105zki i zacz\u0119li wtedy na masow\u0105 skal\u0119 produkowa\u0107 nawozy. To pozwoli\u0142o na znaczne zwi\u0119kszenie plon\u00f3w w uprawach, co przyczyni\u0142o si\u0119 do ogromnego wzrostu populacji planety w XX w. My\u015bl\u0119, \u017ce po\u0142\u0105czenie wiedzy chemicznej, w tym przypadku o ma\u0142ej reaktywno\u015bci moleku\u0142y azotu, z codziennym \u017cyciem mo\u017ce by\u0107 czym\u015b, co inspiruje zar\u00f3wno student\u00f3w, jak i wyk\u0142adowc\u00f3w. Ten konkretny przyk\u0142ad jest zreszt\u0105 aktualny tak\u017ce dzi\u015b, gdy\u017c w zwi\u0105zku z wojn\u0105 na Ukrainie nawoz\u00f3w jest mniej i s\u0105 dro\u017csze, bo tam by\u0142y produkowane w du\u017cej ilo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142ysza\u0142am, \u017ce chemicy za pomoc\u0105 okre\u015blonych przemian chemicznych potrafi\u0105 niejadalny przedmiot przetworzy\u0107 w artyku\u0142y spo\u017cywcze.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie zdziwi\u0142oby mnie to, a r\u00f3wnocze\u015bnie ta informacja wydaje mi si\u0119 pokazywa\u0107 wa\u017cn\u0105 perspektyw\u0119. Chemia cz\u0119sto kojarzona jest negatywnie. M\u00f3wi si\u0119: \u201eto sama chemia\u201d. Oczywi\u015bcie, nale\u017cy zwraca\u0107 uwag\u0119 na to, co jemy, ale tak naprawd\u0119 chemi\u0105 jest wszystko to, co nas otacza. Chemi\u0105 jest biurko, przy kt\u00f3rym siedz\u0119 czy kubek, kt\u00f3ry trzymam w r\u0119ku. To s\u0105 konkretne atomy u\u0142o\u017cone w odpowiedni spos\u00f3b, kt\u00f3re warunkuj\u0105 r\u00f3\u017cne w\u0142a\u015bciwo\u015bci np. to, \u017ce biurko jest bardziej gi\u0119tkie od ceramicznego kubka. Studia chemiczne daj\u0105 podstawy, \u017ceby to zrozumie\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Jakie jest Pana zawodowe marzenie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Interesuj\u0119 si\u0119 te\u017c chemi\u0105 fluoru, kt\u00f3ry jest jednym z najbardziej reaktywnych i niebezpiecznych do pracy zwi\u0105zk\u00f3w. Chcia\u0142bym zrealizowa\u0107 eksperymenty, kt\u00f3re poka\u017c\u0105, jak ciekawe zwi\u0105zki mo\u017cna wytworzy\u0107 w uk\u0142adach bogatych we fluor w wysokich ci\u015bnieniach.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego warto studiowa\u0107 chemi\u0119 na UKSW?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Chemi\u0119 warto studiowa\u0107, bo pozwala zrozumie\u0107 oraz zajmowa\u0107 si\u0119 tematami, kt\u00f3re elektryzuj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 nauk\u0119 np. misj\u0105 \u0142azika na Marsie. \u0141azik wykorzystuje w badaniu ska\u0142 na Marsie metod\u0119 badawcz\u0105, kt\u00f3r\u0105 ja te\u017c na UKSW stosuj\u0119 do badania zmian zwi\u0105zk\u00f3w w wysokich ci\u015bnieniach. Kolejnym przyk\u0142adem jest Teleskop Webba, kt\u00f3ry w grudniu 2021 r. wystrzelono w kosmos. Pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze dane i pi\u0119kne zdj\u0119cia  m.in. z widmem moleku\u0142 wody na odleg\u0142ej planecie. Na UKSW uczymy w\u0142a\u015bnie o widmach poszczeg\u00f3lnych cz\u0105steczek, ale te\u017c np. o problemach z globalnym ociepleniem, sekwestracj\u0105, magazynowaniem wodoru i fotowoltaik\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Na naszej Uczelni mamy bardzo dobr\u0105 i m\u0142od\u0105 kadr\u0119, kt\u00f3rej zale\u017cy, by jak najlepiej przekazywa\u0107 studentom wiedz\u0119. Nasi naukowcy korzystaj\u0105 te\u017c z nowoczesnych narz\u0119dzi naukowych. Du\u017ce znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c indywidualne podej\u015bcie do studenta. Jeste\u015bmy otwarci na ich propozycje zwi\u0105zane z kszta\u0142ceniem. UKSW to przyjazne i s\u0142uchaj\u0105ce m\u0142odych ludzi \u015brodowisko.<\/p>\n\n\n\n

Rozmawia\u0142a Maria G\u00f3rczy\u0144ska<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dr hab. Dominik Kurzyd\u0142owski – <\/strong>profesor chemii na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym. Szko\u0142y Nauk \u015acis\u0142ych UKSW.<\/a> Stopie\u0144 doktora uzyska\u0142 w 2013 r. na Wydziale Chemii UW. W trakcie studi\u00f3w doktoranckich odby\u0142 sta\u017c w Cornell University, gdzie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z noblist\u0105 prof. Roaldem Hoffmannem. Po uzyskaniu doktoratu odby\u0142 sta\u017c podoktorski w Instytucie Chemii Maxa Plancka w Moguncji. Po powrocie do Polski pracowa\u0142 w Centrum Nowych Technologii UW, a od 2014 r. na UKSW.<\/p>\n\n\n\n

Laureat stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego dla wybitnych m\u0142odych naukowc\u00f3w oraz nagrody im. prof. Jacka Rychlewskiego za najlepsz\u0105 prac\u0119 dyplomow\u0105 z chemii kwantowej. Laureat czterech grant\u00f3w Narodowego Centrum Nauki.<\/p>\n\n\n\n

Jego zainteresowania badawcze obejmuj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci elektroniczne i magnetyczne fluork\u00f3w, a tak\u017ce chemi\u0119 wysokoci\u015bnieniow\u0105 tych zwi\u0105zk\u00f3w. W swoich badaniach wykorzystuje zar\u00f3wno metody eksperymentalne, jak i teoretyczne. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O chemii fizycznej, zastosowaniu nauk chemicznych w codziennym \u017cyciu i badaniach naukowych m\u00f3wi dr hab. Dominik Kurzyd\u0142owski z Wydzia\u0142u Matematyczno-Przyrodniczego. Szko\u0142y Nauk \u015acis\u0142ych UKSW.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":15242,"parent":0,"menu_order":2,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"kategorie_badania_i_nauka":[7,132],"class_list":["post-15241","badania_i_nauka","type-badania_i_nauka","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategorie_badania_i_nauka-projekty","kategorie_badania_i_nauka-rozmowy"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/15241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka"}],"about":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/badania_i_nauka"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/15241\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie_badania_i_nauka","embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie_badania_i_nauka?post=15241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}