\u2013 Tak my\u015bl\u0119. Prowadz\u0119 przedmiot o nazwie \u201ePsychologia mi\u0142o\u015bci\u201d. Brzmi romantycznie i studenci oczekuj\u0105 swobodnych opowie\u015bci, zanim si\u0119 zorientuj\u0105, \u017ce jest to przedmiot naukowy, a nie poradnikowy. M\u00f3wi\u0119 o ma\u0142\u017ce\u0144stwie i rodzinie, ale nie tylko. O pu\u0142apkach dla mi\u0142o\u015bci. O tym, \u017ce kryzys\u00f3w nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107. Powinny by\u0107 dla wszystkich oczywisto\u015bci\u0105, a nie zaskoczeniem. Jest bardziej prawdopodobne, \u017ce para wykolei si\u0119 na jakim\u015b kryzysie, ni\u017c to, \u017ce b\u0119dzie \u017cy\u0107 d\u0142ugo i szcz\u0119\u015bliwie, bez wk\u0142adania w to \u017cadnego wysi\u0142ku. Romantyczna wizja nie ma si\u0119 nijak do rzeczywisto\u015bci. Napotykaj\u0105c r\u00f3\u017cne przeszkody, para mo\u017ce nauczy\u0107 si\u0119 jak radzi\u0107 sobie z trudno\u015bciami. Jest du\u017co bada\u0144 naukowych nad parami, w tym moich w\u0142asnych nad satysfakcj\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105. I po\u015bwi\u0119caj\u0105c pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zaj\u0119\u0107 ze studentami na om\u00f3wienie wynik\u00f3w bada\u0144, podczas drugiej cz\u0119\u015bci skupiam si\u0119 na konkretnych, znanych z psychoterapii, metodach mog\u0105cych mie\u0107 zastosowanie w poradnictwie rodzinnym. Mediator, asystent rodziny to zawody, kt\u00f3re nasi absolwenci, nie b\u0119d\u0105c psychoterapeutami, mog\u0105 wykonywa\u0107. Staram si\u0119 da\u0107 studentom narz\u0119dzia do pracy z rodzinami. Chodzi o r\u00f3wnowag\u0119: troch\u0119 teorii, troch\u0119 praktyki, nie tylko wyk\u0142ad akademicki. To s\u0142abo\u015b\u0107 psychologii akademickiej \u2013 brak wystarczaj\u0105cej praktyki podczas studi\u00f3w. A studenci, ko\u0144cz\u0105c studia, chcieliby m\u00f3c wykonywa\u0107 konkretny zaw\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 A co dla student\u00f3w jest wa\u017cne? O co pytaj\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Zmienili\u015bmy program studi\u00f3w, gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to w\u0142a\u015bnie stosunki panuj\u0105ce w rodzinie s\u0105 dla nich szczeg\u00f3lnie istotne. Zar\u00f3wno m\u0142odzie\u017c z Instytutu Psychologii jak te\u017c z Wydzia\u0142u Studi\u00f3w nad Rodzin\u0105, bo na tych wydzia\u0142ach prowadz\u0119 zaj\u0119cia, chcia\u0142aby zrozumie\u0107, dlaczego wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie tak cz\u0119sto ludzie si\u0119 rozstaj\u0105.. Dowiedzie\u0107 si\u0119, co mo\u017cna zrobi\u0107 \u017ceby temu zapobiec. Opowiada\u0142am ostatnio studentom o opracowywanym przez Instytut \u201ePokolenia\u201d, raporcie na temat rozpadu wi\u0119zi w rodzinie, ma\u0142\u017ce\u0144stwie. O samotno\u015bci, jakiej do\u015bwiadczamy. Na \u015bwiecie prowadzi si\u0119 badania nad samotno\u015bci\u0105, w niekt\u00f3rych krajach powsta\u0142y nawet ministerstwa samotno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n \u2013 \u017bycie w sieci, mniej stosunk\u00f3w mi\u0119dzyludzkich po pandemii, post\u0119puj\u0105ca samotno\u015b\u0107 na mod\u0142\u0119 zachodni\u0105\u2026 Studenci s\u0105 teraz inni ni\u017c np. dziesi\u0119\u0107 lat temu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Wydaje mi si\u0119, \u017ce studenci tworz\u0105 dzi\u015b coraz cz\u0119\u015bciej zbi\u00f3r jednostek ani\u017celi grup\u0119, a co najwy\u017cej 2-3 osobowe grupki. Je\u015bli musz\u0105 wzi\u0105\u0107 notatki od kolegi, bo nie byli na zaj\u0119ciach, czuj\u0105 si\u0119 bezradni. A przecie\u017c to studenci wydzia\u0142\u00f3w, przynajmniej w teorii, otwartych na ludzi! Paradoksalnie wida\u0107 przy tym jak bardzo potrzebuj\u0105 spotka\u0144, wymiany my\u015bli. S\u0105 wci\u0105\u017c tak samo ciekawi \u015bwiata i ludzi, ch\u0119tni do rozm\u00f3w. Staram si\u0119, by brali udzia\u0142 w dyskusji. Wiadomo, \u017ce je\u015bli ja ujawni\u0119 kawa\u0142ek ze swojego osobistego \u017cycia, oni te\u017c czuj\u0105 si\u0119 gotowi, \u017ceby co\u015b o sobie opowiedzie\u0107. Bardzo jednak pilnuj\u0119, \u017ceby nie pozwoli\u0107 im przekracza\u0107 granic prywatno\u015bci. Nie doradz\u0119 im przecie\u017c jako psycholog, bo na uczelni nie jest to moja rola. Nie chc\u0119 r\u00f3wnie\u017c, by opowiadaj\u0105c na forum publicznym o swoich zbyt osobistych sprawach, czuli si\u0119 potem skr\u0119powani. Zale\u017cy mi na stworzeniu wi\u0119zi ze studentami. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce wi\u0119cej w\u00f3wczas zapami\u0119taj\u0105 i ch\u0119tniej b\u0119d\u0105 si\u0119 uczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Po raz trzeci dosta\u0142a Pani, przyznawan\u0105 przez student\u00f3w UKSW nagrod\u0119 Belfra Roku. Chce by\u0107 Pani dla student\u00f3w mistrzem, przewodnikiem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Nigdy si\u0119 nad tym nie zastanawia\u0142am. Staram si\u0119 niczego nie udawa\u0107, by\u0107 po prostu sob\u0105. Chcia\u0142abym jedynie by\u0107 takim nauczycielem,<\/ins> jakiego sama zawsze chcia\u0142am mie\u0107. Pami\u0119tam te\u017c o tych nauczycielach, kt\u00f3rych lubi\u0142am i szanowa\u0142am. Wiem, jak\u0105 wiedz\u0119 chc\u0119 przekaza\u0107 i staram si\u0119 by\u0107 przygotowana. Nigdy nie przychodz\u0119 na zaj\u0119cia, \u017ceby sobie \u201epogada\u0107\u201d. Ka\u017cdy temat staram si\u0119 ilustrowa\u0107 przyk\u0142adem. Bo pracuj\u0105c naukowo, jestem jednocze\u015bnie psychoterapeut\u0105, co jest moj\u0105 pasj\u0105. Odk\u0105d pami\u0119tam, moja praca mia\u0142a zwi\u0105zek z rodzin\u0105. Na zamkni\u0119tym oddziale w szpitalu psychiatrycznym, odkry\u0142am, jak bardzo zapomina si\u0119 o wspieraniu rodziny chorego. Jako terapeuta rodzin, par, matek samotnie wychowuj\u0105cych dzieci, doradca w M\u0142odzie\u017cowym Telefonie Zaufania, i asystent rodziny, mog\u0142am przekona\u0107 si\u0119 jak z r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w widzenia mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 rodzin i ich trudno\u015bci.My\u015bl\u0119, \u017ce dla moich student\u00f3w cenne jest po\u0142\u0105czenie mojego do\u015bwiadczenia naukowego z terapeutycznym.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Jak wygl\u0105da praktyczna nauka podczas prowadzonych przez Pani\u0105 zaj\u0119\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Przyk\u0142adowo, w czasie zaj\u0119\u0107 dotycz\u0105cych pomocy w problemach wychowawczych i zaburzeniach wi\u0119zi z dzie\u0107mi, uczymy si\u0119 o kluczowej, w psychologii, teorii przywi\u0105zania, m\u00f3wi\u0105cej o rodzajach wi\u0119zi mi\u0119dzy rodzicami a dzie\u0107mi. Studenci dowiaduj\u0105 si\u0119, \u017ce w doros\u0142ym \u017cyciu sk\u0142aniamy si\u0119 cz\u0119sto ku temu, co znamy z domu rodzinnego. I z takim baga\u017cem wchodzimy w doros\u0142e \u017cycie. Czy widzia\u0142em jak to jest by\u0107 ojcem, m\u0119\u017cem? Kochaj\u0105c\u0105 \u017con\u0105, matk\u0105? Jakie stosunki \u0142\u0105czy\u0142y mnie z rodzicami?<\/p>\n\n\n\n Ajak teori\u0119 przywi\u0105zania si\u0119 \u0142\u0105czy z praktyk\u0105? Studenci pytaj\u0105, jakie praktyczne wskaz\u00f3wki mog\u0105 da\u0107 rodzicom, kt\u00f3rzy chcieliby stworzy\u0107 z dzieckiem ufn\u0105 wi\u0119\u017a, ale nie wiedz\u0105 jak. Dlatego druga cz\u0119\u015b\u0107 naszych zaj\u0119\u0107 to nauka rodzicielstwa opartego na budowaniu dobrej, bezpiecznej wi\u0119zi. Czyli nauka konkretnych metod wychowawczych. Jak post\u0119powa\u0107, \u017ceby zapewni\u0107 dziecku dobre dzieci\u0144stwo? Bior\u0105cy potem udzia\u0142 w warsztatach wychowawczych rodzice, nie maj\u0105 poj\u0119cia, \u017ce punktem wyj\u015bcia jest, maj\u0105ca 60 lat, teoria przywi\u0105zania. Ucz\u0105 si\u0119 w\u00f3wczas rodzicielstwa blisko\u015bci, porozumienia bez przemocy, pozytywnej dyscypliny czy metody selfreg, dotycz\u0105cej kontrolowania emocji. Studenci poznaj\u0105 wszystkie te metody, aby w przysz\u0142o\u015bci pom\u00f3c rodzicom, kt\u00f3rzy zwr\u00f3c\u0105 si\u0119 do nich o pomoc, da\u0107 poczucie bezpiecze\u0144stwa i pom\u00f3c zaprzyja\u017ani\u0107 si\u0119 z w\u0142asnymi dzie\u0107mi. Chodzi o to, \u017ceby maj\u0105c w g\u0142owie ca\u0142\u0105 t\u0119 teori\u0119, moi studenci umieli postawi\u0107 diagnoz\u0119, kiedy stan\u0105 oko w oko z rodzin\u0105 w potrzebie.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Z rodzin\u0105, cz\u0142owiekiem, nie przypadkiem. Bo zdarza si\u0119, w kontakcie z psychologiem, \u017ce im bardziej schemat nie pasuje do cz\u0142owieka\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n -\u2026tym gorzej dla cz\u0142owieka. To prawda, s\u0105 podej\u015bcia terapeutyczne, w kt\u00f3rych liczy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie schemat, s\u0105 i takie, gdzie najwa\u017cniejszy jest cz\u0142owiek. Terapeuta rodzinny, ma\u0142\u017ce\u0144ski, prof. Bogdan de Barbaro m\u00f3wi, \u017ce \u201emapy \u015bwiata\u201d terapeuty i pacjenta nie mog\u0105 by\u0107 od siebie oderwane. Tylko staraj\u0105c wczu\u0107 si\u0119 w wizj\u0119 \u015bwiata cz\u0142owieka, kt\u00f3remu mamy pom\u00f3c czy doradzi\u0107, mo\u017cemy lepiej zrozumie\u0107 jego \u015bwiati jego problemy. Oczywi\u015bcie, nie jest nasz\u0105 rol\u0105, \u017ceby wsp\u00f3\u0142czu\u0107 i na tym poprzesta\u0107.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Nie o to chodzi, \u017ceby pacjent prowadzi\u0142 terapeut\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Kolejny krok to pr\u00f3ba pokazania pacjentowi, \u017ce jego spos\u00f3b widzenia \u015bwiata nie jest jedyny. Zawsze rysuj\u0119 studentom, sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z poj\u0119\u0107, przekona\u0144, map\u0119 \u015bwiata pacjenta. My, terapeuci, pr\u00f3bujemy t\u0119 map\u0119 poszerzy\u0107. Chc\u0105c zmieni\u0107 swoje przyzwyczajenia, nie b\u0119d\u0119 je\u017adzi\u0107 rowerem do pracy, bo jest mi to zupe\u0142nie obce, u\u017cywaj\u0105c wspomnianej metafory, nie mieszcz\u0105ce si\u0119 na mojej mapie \u015bwiata. Ale mog\u0119 p\u00f3j\u015b\u0107 na d\u0142u\u017cszy spacer, a tym samym poszerz\u0119, cho\u0107 troch\u0119, t\u0119 map\u0119.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Terapeuta powinien ws\u0142ucha\u0107 si\u0119 w drugiego cz\u0142owieka?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Nauczy\u0107 si\u0119 pokory. Przestrzegam moich student\u00f3w przed wywy\u017cszaniem si\u0119. Problem wielu specjalist\u00f3w polega na tym, \u017ce wszystko wiedz\u0105 najlepiej. Uwa\u017camy, \u017ce jeste\u015bmy pierwsi po Bogu, pouczamy. A je\u015bli kto\u015b si\u0119 z nami nie zgadza, stawia op\u00f3r, m\u00f3wimy, \u017ce pacjent jest g\u0142upi, student jest g\u0142upi albo g\u0142upie ca\u0142e pokolenie. Tak nie jest! Zbli\u017cmy nasze \u201emapy\u201d. Spos\u00f3b widzenia pacjenta albo studenta i nasz punkt widzenia. Warto uderzy\u0107 si\u0119 w piersi i pomy\u015ble\u0107, \u017ce czasami i mnie, psychologowi, co\u015b nie wychodzi. \u0141atwo w gabinecie my\u015ble\u0107 o biednych, chorych ludziach. Powtarzam studentom, \u017ce jako mama, \u017cona te\u017c miewam pora\u017cki. Nie jestem alf\u0105 i omeg\u0105. I ja czasem szukam pomocy, i ja poddaj\u0119 si\u0119 psychoterapii, i \u2013 co jest wymagane \u2013 superwizji innego psychoterapeuty. Po to, \u017ceby zrozumie\u0107 innych, my sami, maj\u0105c osobisty problem, tak\u017ce musimy czasami poszuka\u0107 porady.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Czyli Pani podczas zaj\u0119\u0107 nie stara si\u0119 by\u0107 kim\u015b niedost\u0119pnym, ale zwyk\u0142ym \u015bmiertelnikiem\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Je\u015bli mog\u0119 ujawni\u0107 jaki\u015b nie naruszaj\u0105cy prywatno\u015bci przyk\u0142ad z \u017cycia mojej rodziny, ch\u0119tnie go opowiadam. Kiedy mowa o buncie dwulatka, opowiadam o moim dziecku, kt\u00f3re zrobi\u0142o karczemn\u0105 awantur\u0119 o kaloszki. Albo o p\u00f3\u0142godzinnych negocjacjach z c\u00f3rk\u0105 przed wyj\u015bciem do szko\u0142y. Nie wyobra\u017cam sobie nie tylko \u0107wicze\u0144, ale tak\u017ce wyk\u0142adu, bez przyk\u0142ad\u00f3w z \u017cycia wzi\u0119tych. Przy okazji podawania jakiej\u015b teorii czy definicji, zawsze taki przyk\u0142ad przemycam. Studenci zawsze uwa\u017cnie s\u0142uchaj\u0105 przyk\u0142ad\u00f3w, a po zaj\u0119ciach m\u00f3wi\u0105, \u017ce bardziej pami\u0119taj\u0105 je lepiej ni\u017c definicje. Ale to nie maj\u0105 by\u0107 pogaw\u0119dki przy kawie. Studenci wiedz\u0105, \u017ce w terapii anegdota mo\u017ce by\u0107 u\u017cyta tylko wtedy,<\/ins> gdy terapeuta uzna, \u017ce trafnie zilustruje problem, \u017ce pacjenta przekona. Dlatego u\u017cywam metafor, anegdot, przypowie\u015bci, z \u017cycia wzi\u0119tych. Przychodz\u0105 mi cz\u0119sto do g\u0142owy w trakcie zaj\u0119\u0107. Podczas zaj\u0119\u0107 o przemocy w rodzinie, m\u00f3wi\u0105c o syndromie gotuj\u0105cej si\u0119 \u017caby, opowiedzia\u0142am o pewnej rodzinie. Je\u015bli do wrz\u0105tku wrzuci si\u0119 \u017cab\u0119, ucieknie, ale je\u015bli b\u0119dzie si\u0119 jej stopniowo zwi\u0119ksza\u0107 temperatur\u0119, nie zauwa\u017cy, \u017ce robi si\u0119 niebezpiecznie ciep\u0142o, nie zd\u0105\u017cy wyskoczy\u0107 i ugotuje si\u0119. To dobrze odzwierciedla sytuacj\u0119 ofiary przemocy w rodzinie. Gdy o niej s\u0142uchamy, mo\u017ce nam si\u0119 wyda\u0107, \u017ce ofiara sama jest sobie winna, bo tyle lat tkwi\u0142a w niszcz\u0105cej zale\u017cno\u015bci i rosn\u0105cej izolacji od otoczenia, \u0142udz\u0105c si\u0119, \u017ce mo\u017ce przyjd\u0105 lepsze dni. W smutnej historii, kt\u00f3r\u0105 pozna\u0142am nic nie sta\u0142o si\u0119 nagle, raczej stopniowo. Opowiedzia\u0142am studentom t\u0119 histori\u0119 krok po kroku\u2026<\/p>\n\n\n\n \u2013 Stosunki rodzinne bywaj\u0105 wypadkow\u0105 stosunk\u00f3w panuj\u0105cych w domach obojga ma\u0142\u017conk\u00f3w. Pomijaj\u0105c przypadki patologiczne, trudno zmieni\u0107 znan\u0105 z domu rodzinnego, rutyn\u0119 dnia codziennego i stosunk\u00f3w mi\u0119dzyludzkich. Student\u00f3w to pewnie interesuje, s\u0105 na progu \u017cycia. Daje im Pani jakie\u015b wskaz\u00f3wki?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Mam nadziej\u0119, \u017ce wiadomo\u015bci z zaj\u0119\u0107 oka\u017c\u0105 si\u0119 pomocne w ich \u017cyciu rodzinnym i ma\u0142\u017ce\u0144skim. Wszystkim parom, kt\u00f3re na pocz\u0105tku wsp\u00f3lnej drogi szukaj\u0105 drogowskaz\u00f3w, przyda\u0142yby si\u0119 takie\u201enauki przedma\u0142\u017ce\u0144skie\u201d. Swego rodzaju trening. Podczas zaj\u0119\u0107 na temat komunikacji w ma\u0142\u017ce\u0144stwie uczymy si\u0119, co jest dobrym sposobem porozumiewania si\u0119. Studenci dowiaduj\u0105 si\u0119 czym jest sp\u00f3r konstruktywny, w niezgodno\u015bciach i konfliktach. To metoda przeprowadzenia ich przez sp\u00f3r. Mo\u017cna si\u0119 k\u0142\u00f3ci\u0107, ale tak, \u017ceby nie rani\u0107 drugiej osoby, nie stosowa\u0107 chwyt\u00f3w nie fair np. obra\u017caj\u0105cych rodzin\u0119 ma\u0142\u017conka albo uderzaj\u0105cych w jego czu\u0142e punkty. Trzeba przede wszystkim wiedzie\u0107 jaki jest cel k\u0142\u00f3tni. Studenci przyznaj\u0105 cz\u0119sto, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 k\u0142\u00f3tni nie ma konkretnego celu, jest impulsywnym wybuchem emocji. Je\u017celi zastanowicie si\u0119, m\u00f3wi\u0119 studentom, po co si\u0119 k\u0142\u00f3cicie, dojdziecie do wa\u017cnych wniosk\u00f3w. Bo je\u015bli chodzi tylko o to, by roz\u0142adowa\u0107 napi\u0119cie, to nie jest pow\u00f3d sporu ma\u0142\u017ce\u0144skiego. Trzeba poszuka\u0107 innego sposobu, a przede wszystkim \u2013 \u017ar\u00f3d\u0142a napi\u0119cia. J<\/strong>e\u015bli wchodz\u0105c do domu potykam si\u0119 o buty i robi\u0119 awantur\u0119, to mo\u017ce zale\u017cy mi na tym, by porozmawia\u0107 o podziale obowi\u0105zk\u00f3w i wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015bci za dom.Czasami z\u0142o\u015b\u0107 jest dobra, wa\u017cna i uzasadniona, bo jest sygna\u0142em wyczerpania, bezradno\u015bci, kresu mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Czy s\u0105 pu\u0142apki jakich mo\u017cna unikn\u0105\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Unikam odpowiedzi na to pytanie. Nie da si\u0119 odpowiedzie\u0107 skr\u00f3towo. Nie bez przyczyny zaj\u0119cia z psychologii mi\u0142o\u015bci trwaj\u0105 30 h, a i tak to za ma\u0142o. Sumienno\u015b\u0107, ugodowo\u015b\u0107, otwarto\u015b\u0107 to cechy, kt\u00f3re sprzyjaj\u0105 satysfakcji w ma\u0142\u017ce\u0144stwie. Osoba neurotyczna ma mniejsze szanse powodzenia. Czy da si\u0119 to zmieni\u0107? Praca nad przebudow\u0105 osobowo\u015bci jest bardzo trudn\u0105, wieloletni\u0105 prac\u0105. Ci\u0119\u017cko siebie zmieni\u0107, a kogo\u015b innego tym bardziej. S\u0105 wyniesione z domu rodzinnego przyzwyczajenia, oczekiwania obu stron. Robi\u0105c ze studentami badania nad celami ma\u0142\u017ce\u0144stwa odkry\u0142am, jak bardzo ludzie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 oczekiwaniami. Moi studenci bardzo ch\u0119tnie bior\u0105 tak\u017ce udzia\u0142 w badaniach mi\u0119dzypokoleniowych, prowadzonych w\u015br\u00f3d dzieci, rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w \u2026<\/p>\n\n\n\n \u2013 Jest jakie\u015b odkrycie, kt\u00f3re Pani\u0105 zaciekawi\u0142o w tych przekazach mi\u0119dzy pokoleniami?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Mamy g\u0142\u0119boko zakorzeniony l\u0119k przed brakiem, przed byciem g\u0142odnym. W Europie \u015brodkowo-wschodniej, do\u015bwiadczonej przez g\u0142\u00f3d, stylem \u017cycia sta\u0142o si\u0119 robienie zapas\u00f3w, na wszelki wypadek. Podczas pandemii, gdy wszyscy zacz\u0119li robi\u0107 zapasy, to nie tylko PRL si\u0119 nam przypomnia\u0142, l\u0119k przed brakiem si\u0119ga pokole\u0144 wstecz, a wi\u0119c mi\u0119dzy innymi czas\u00f3w wojny. Badania nad przekazywaniem l\u0119ku mi\u0119dzypokoleniowo, to jedne z najciekawszych bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n W czasie zaj\u0119\u0107 uczymy si\u0119 takich, cz\u0119sto nieu\u015bwiadomionych, przekaz\u00f3w mi\u0119dzypokoleniowych. Rysujemy genogram rodziny czyli psychologiczne drzewo genealogiczne, kt\u00f3re pokazuje nie tylko cz\u0142onk\u00f3w rodziny, ale tak\u017ce ich cechy, schematy zachowa\u0144, powtarzaj\u0105ce si\u0119 w kolejnych pokoleniach, stosunki rodzinne i problemy u rodzic\u00f3w, dziadk\u00f3w\u2026<\/p>\n\n\n\n \u2013 A najm\u0142odsze pokolenie? Dlaczego zak\u0142ada rodzin\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 \u017beby nie by\u0107 samemu, mie\u0107 dzieci, zostawi\u0107 co\u015b po sobie, r\u00f3\u017cne s\u0105 motywacje. Alenie jest to ju\u017c dla m\u0142odzie\u017cy oczywisty, naturalny wyb\u00f3r. Zw\u0142aszcza w trakcie i po pandemii mieli\u015bmy (i wci\u0105\u017c mamy) do czynienia, z lawin\u0105 rozwod\u00f3w. Kiedy\u015b przysz\u0142a kiedy\u015b do mnie paraw trakcie rozwodu, \u017ceby zrozumie\u0107, dlaczego jako ma\u0142\u017ce\u0144stwo ponie\u015bli kl\u0119sk\u0119. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce cho\u0107 po\u0142\u0105czy\u0142o ich uczucie, mieli nie tylko odmienne osobowo\u015bci, ale tak\u017ce r\u00f3\u017cny spos\u00f3b sp\u0119dzania wolnego czasu, stosunek do wiary, rodziny, do posiadania dzieci, przyjaci\u00f3\u0142\u2026<\/p>\n\n\n\n \u2013 Osobowo\u015b\u0107 Q. W swojej kr\u00f3tkiej ksi\u0105\u017cce o mi\u0142o\u015bci pisze Pani, by mie\u0107 si\u0119 przed ni\u0105 na baczno\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 I to jest przedmiotem naszych zaj\u0119\u0107 z psychologii mi\u0142o\u015bci. To osoba, kt\u00f3ra zatraca si\u0119 w ma\u0142\u017ce\u0144stwie rezygnuj\u0105c z w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci albo broni si\u0119 przed blisko\u015bci\u0105 z l\u0119ku przed utrat\u0105 swej odr\u0119bno\u015bci. To dwie strony tego samego typu osobowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Czyli studenci dowiaduj\u0105 si\u0119, \u017ce zak\u0142adaj\u0105c w\u0142asn\u0105 rodzin\u0119 warto zachowa\u0107 w\u0142asn\u0105 niezawis\u0142o\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 I \u017ce kluczowe dla satysfakcji w ma\u0142\u017ce\u0144stwie i w\u0142asnego zadowolenia jest zachowanie r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy \u201eja\u201d a \u201emy\u201d. Dzisiejsze czasy stawiaj\u0105 \u201eja\u201d na piedestale. Wydaje si\u0119, \u017ce kobiety po\u015bwi\u0119caj\u0105 cz\u0119\u015bciej \u201eja\u201d dla \u201emy\u201d, a m\u0119\u017cczy\u017ani: \u201emy\u201d dla \u201eja\u201d. Ale r\u00f3\u017cnie to bywa i s\u0105 to dwie strony tego samego medalu. Warto nie ba\u0107 si\u0119 blisko\u015bci, wiedzie\u0107 kim si\u0119 jest i nie rezygnowa\u0107 z siebie. Dla dobra wsp\u00f3lnego. Trudne w praktyce, ale nie niemo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Bardzo mi si\u0119 podoba\u0142a przywo\u0142ana przez Pani\u0105 metafora wyboru przysz\u0142ego m\u0119\u017ca\/\u017cony jako doboru odpowiedniej za\u0142ogi, kt\u00f3ra sprawdzi si\u0119 zar\u00f3wno przy dobrej pogodzie jak podczas sztormu. Czy studenci s\u0105 Pani wdzi\u0119czni za bycie przewodnikiem i doradc\u0105? Bo to dla Pani chyba co\u015b na kszta\u0142t misji?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Tak, s\u0105 wdzi\u0119czni. A je\u015bli mam jak\u0105\u015b wizj\u0119 misji to w\u0142a\u015bnie tak\u0105. \u017beby b\u0119d\u0105c spe\u0142nionymi lud\u017ami potrafili pomaga\u0107 innym. By b\u0119d\u0105cszcz\u0119\u015bliwymi, umieli uszcz\u0119\u015bliwia\u0107.<\/p>\n\n\n\n \u2013 I by \u017cyli \u015bwiadomie. Maj\u0105c wiedz\u0119, do\u015bwiadczenie, starali si\u0119 uwa\u017cnie przygl\u0105da\u0107, rozumie\u0107, zanim zareaguj\u0105. By nie ulegali porywom, odruchom. To jest umiej\u0119tno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 trzeba ca\u0142y czas \u0107wiczy\u0107. Ucz\u0119 student\u00f3w, by pytali: powiedz wi\u0119cej, a postaram si\u0119 zrozumie\u0107.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Czy Pani studenci wierz\u0105 w mi\u0142o\u015b\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 We wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie nadmiaru mo\u017cliwo\u015bci i zach\u0142y\u015bni\u0119cia si\u0119 nimi, mamy wra\u017cenie braku ogranicze\u0144 i tego, \u017ce zawsze mo\u017cna si\u0119 wycofa\u0107, zmieni\u0107 zdanie.Wa\u017cne i dobre jest to, co jest dobre i \u0142atwe dla mnie tu i teraz. Wierno\u015b\u0107 zasadom bywa nieop\u0142acalna i niewygodna. Piel\u0119gnowanie mi\u0142o\u015bci, ratowanie ma\u0142\u017ce\u0144stwa, wymagaj\u0105ce i trudne, bez gwarancji powodzenia, mo\u017ce wyda\u0107 si\u0119 nieatrakcyjne. Czasami, w trudnych chwilach,jedynym co pozostaje parze, jest odpowiedzialno\u015b\u0107 za dane s\u0142owo. I to ono jest warto\u015bci\u0105. Ja za\u015b jestem tylko narz\u0119dziem, i je\u015bli to tylko mo\u017cliwe, pomagam wi\u0119\u017a wzmacnia\u0107 a ma\u0142\u017ce\u0144stwu przetrwa\u0107. W\u015br\u00f3d moich student\u00f3w jest wiele os\u00f3b wierz\u0105cych.Wierno\u015b\u0107 i ma\u0142\u017ce\u0144ska przysi\u0119ga s\u0105 dla nich warto\u015bci\u0105. Nie chc\u0105 zmarnowa\u0107 mi\u0142o\u015bci, chc\u0105 pom\u00f3c jej wzrasta\u0107. Tak, wierz\u0105 w mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Rozmawia\u0142a Joanna Herman<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Rozmowa z dr Ann\u0105 Czy\u017ckowsk\u0105, wyk\u0142adowc\u0105 na Wydziale Studi\u00f3w nad Rodzin\u0105 i w Instytucie Psychologii UKSW, trzykrotn\u0105 laureatk\u0105 nagrody Belfer Roku, przyznawanej przez student\u00f3w najlepszym nauczycielom akademickim Uczelni. Nie wyobra\u017cam sobie zaj\u0119\u0107 bez przyk\u0142ad\u00f3w z \u017cycia wzi\u0119tych. Studenci pami\u0119taj\u0105 je lepiej ni\u017c definicje. Wiedz\u0105, \u017ce to nie pogaw\u0119dka przy kawie. Anegdota mo\u017ce by\u0107 u\u017cyta tylko wtedy, gdy pomaga zrozumie\u0107. Podobnie u\u017cywa si\u0119 anegdot w psychoterapii. Moja misja? Chcia\u0142abym, \u017ceby moi studenci, b\u0119d\u0105c lud\u017ami […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":20677,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"kategorie_badania_i_nauka":[65,132,7],"class_list":["post-21349","badania_i_nauka","type-badania_i_nauka","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategorie_badania_i_nauka-osiagniecia","kategorie_badania_i_nauka-rozmowy","kategorie_badania_i_nauka-projekty"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/21349","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka"}],"about":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/badania_i_nauka"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/21349\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21349"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie_badania_i_nauka","embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie_badania_i_nauka?post=21349"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/uksw.edu.pl\/wmcm\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/AdobeStock_328283629-1024x601.jpeg\")