Sprawa r\u00f3wnouprawnienia p\u0142ci w r\u00f3\u017cnych dziedzinach \u017cycia tak jak i w nauce jest tematem dyskutowanym na wielu forach. I jest to sprawa niezwykle wa\u017cna. Ka\u017cdy cz\u0142owiek, niezale\u017cenie od p\u0142ci, powinien mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwoju swoich pasji naukowych. W roku 2022 Narodowe Centrum Nauki opublikowa\u0142o raport o funkcjonowaniu kobiet i m\u0119\u017cczyzn w nauce. Z przedstawionej analizy wynika, \u017ce w kolejnych etapach kariery naukowej kobiet jest mniej ni\u017c m\u0119\u017cczyzn. Taka sytuacja ma miejsce w Polsce jak i w innych krajach. Niew\u0105tpliwie zwi\u0105zane to jest z takimi samymi warunkami stawianym kobietom i m\u0119\u017cczyznom w zdobywaniu kolejnych szczebli naukowego rozwoju, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 przerw w karierze naukowej kobiet zwi\u0105zanych z ich rol\u0105 matki. Od kilku lat obserwujemy w Polsce zmiany w tym zakresie mi\u0119dzy innymi w r\u00f3wnym dost\u0119pie do \u015brodk\u00f3w finansowych dla kobiet i m\u0119\u017cczyzn. Pojawi\u0142y si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci wspierania kobiet po powrotach z urlop\u00f3w macierzy\u0144skich, wyd\u0142u\u017ca si\u0119 dla kobiet czas starania si\u0119 o granty po ka\u017cdym etapie kariery. S\u0105 to dzia\u0142ania niezwykle istotne, ale jeszcze sporo w tym zakresie musi si\u0119 zmieni\u0107 aby s\u0142owa sekretarza generalnego Ant\u00f3nio Guterresa przesta\u0142y by\u0107 aktualne. Oczywi\u015bcie w zale\u017cno\u015bci od dziedziny r\u00f3\u017cnice w liczebno\u015bci kobiet i m\u0119\u017cczyzn zawsze b\u0119d\u0105 wyst\u0119powa\u0142y ale bardzo cz\u0119sto to wynika i b\u0119dzie wynika\u0107 tylko z r\u00f3\u017cnego zainteresowania kobiet i m\u0119\u017cczyzn pewnymi dziedzinami nauki.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdy cz\u0142owiek ma prawo do r\u00f3wnego traktowania w ka\u017cdej dziedzinie \u017cycia. Niestety nadal w wielu krajach w r\u00f3\u017cnych aspektach \u017cycia mamy do czynienia z dyskryminacj\u0105 ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Czy na swojej drodze naukowej zetkn\u0119\u0142a si\u0119 Pani z takimi barierami?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jestem naukowcem ale r\u00f3wnie\u017c matk\u0105. Czasami nie by\u0142o mi \u0142atwo godzi\u0107 obowi\u0105zki rodzinne z nauk\u0105, kt\u00f3ra jest niezwykle wymagaj\u0105ca. Moim zdaniem kobiety mimo napotykanych trudno\u015bci \u015bwietnie sobie radz\u0105 z \u0142\u0105czeniem r\u00f3l matki i naukowca, ale trzeba je mocniej wesprze\u0107 w rozwijaniu ich pasji. Z przeprowadzonych analiz wynika, \u017ce nadal urlopy tacierzy\u0144skie to zaledwie kilkana\u015bcie procent w stosunku do urlop\u00f3w macierzy\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n Wyk\u0142ada Pani na naszych dw\u00f3ch wydzia\u0142ach \u2013 WBN\u015a i WMP \u2013 czy wida\u0107 zwi\u0119kszaj\u0105ce si\u0119 zainteresowanie naukami \u015bcis\u0142ymi w\u015br\u00f3d dziewcz\u0105t? Czy co\u015b si\u0119 zmienia w tej kwestii na przestrzeni lat?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z danych statystycznych wynika, \u017ce liczba studiuj\u0105cych kobiet ro\u015bnie i w Polsce kobiety stanowi\u0105 obecnie wi\u0119kszo\u015b\u0107. Zainteresowanie w\u015br\u00f3d dziewcz\u0105t naukami \u015bcis\u0142ymi, czy technicznymi jest na wielu uczelniach mniejsze. Nie obserwuj\u0119 wyra\u017anych zmian trend\u00f3w w zainteresowaniu kobiet kierunkami \u015bcis\u0142ymi w ci\u0105gu ostatnich lat. Od wielu lat kobiety stanowi\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 na kierunkach, na kt\u00f3rych prowadz\u0119 zaj\u0119cia: chemii, biologii czy in\u017cynierii \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n\n A czy Pani b\u0119d\u0105c maturzystk\u0105 mia\u0142a konkretne plany na przysz\u0142o\u015b\u0107? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Mam nadziej\u0119, \u017ce nie rozczaruj\u0119 Pani, ale moje plany naukowe pojawi\u0142y si\u0119 dopiero w trakcie studi\u00f3w. Rozpocz\u0119\u0142am t\u0119 drog\u0119 z ciekawo\u015bci\u0105 i nigdy nie \u017ca\u0142owa\u0142am tego wyboru. <\/p>\n\n\n\n Czy w tych planach by\u0142y nauki \u015bcis\u0142e?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nauki \u015bcis\u0142e pojawi\u0142y si\u0119 naturalnie. My\u015bl\u0119, \u017ce to by\u0142 proces, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 ju\u017c w szkole podstawowej. Jestem przekonana, \u017ce w du\u017cej mierze na nasze decyzje maj\u0105 wp\u0142yw osoby, kt\u00f3re spotykamy na swojej drodze. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce mia\u0142am takich nauczycieli w szkole i nauczycieli akademickich, kt\u00f3rzy rozbudzili moj\u0105 ch\u0119\u0107 poznawania otaczaj\u0105cego \u015bwiata i wyja\u015bniania tego co dzieje si\u0119 wok\u00f3\u0142 nas. Mam nadziej\u0119, \u017ce kiedy\u015b moi studenci b\u0119d\u0105 te\u017c tak my\u015bleli o mnie.<\/p>\n\n\n\n Czyli kariera naukowa by\u0142a wynikiem naukowych fascynacji w czasie studi\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Na ostatnim roku studi\u00f3w na kierunku chemia Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego otrzyma\u0142am propozycj\u0119 pracy naukowej w Instytucie Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Naukowej w Warszawie. Zajmowa\u0142am si\u0119 w\u00f3wczas chemi\u0105 fizyczn\u0105, termodynamik\u0105, szczeg\u00f3lnie kalorymetri\u0105. Moje naukowe fascynacje z okresu realizacji pracy magisterskiej rozwijam do dzi\u015b. To by\u0142 bardzo dobry start.<\/p>\n\n\n\n Czy Pani zdaniem cechy kobiece, utrudniaj\u0105 czy u\u0142atwiaj\u0105 pe\u0142nienie wa\u017cnych funkcji w pracy naukowej? Czy w og\u00f3le maj\u0105 znaczenie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Praca naukowa jest dla os\u00f3b, kt\u00f3re s\u0105 ciekawe otaczaj\u0105cego \u015bwiata. Potrafi\u0105 zadawa\u0107 pytania i w\u0142a\u015bciwie na nie odpowiada\u0107, stawia\u0107 hipotezy i je udowadnia\u0107, wyja\u015bniaj\u0105c tym samym istot\u0119 zjawiska. Praca naukowa wymaga od nas umiej\u0119tno\u015bci pracy w grupie. Trzeba by\u0107 dobrym organizatorem i potrafi\u0107 zarz\u0105dza\u0107. To s\u0105 cechy naukowca niezale\u017cne od p\u0142ci. Ka\u017cdy cz\u0142owiek, kt\u00f3ry anga\u017cuj\u0119 si\u0119 w pe\u0142ni, w swoj\u0105 rol\u0119 wnosi co\u015b wyj\u0105tkowego do dziedziny, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 zajmuje. Ka\u017cdy naukowiec traktuje swoj\u0105 prac\u0119 jako misj\u0119 a to nie pozwala by\u0107 takim samym jak inni. I to wzajemne uzupe\u0142nianie prowadzi nas do wielkich odkry\u0107 naukowych.<\/p>\n\n\n\n Czym dla Pani jest etos naukowca?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kiedy rozpoczyna\u0142am karier\u0119 naukow\u0105 w Instytucie Chemii Fizycznej PAN otrzyma\u0142am od opiekuna naukowego zielon\u0105 ksi\u0105\u017ceczk\u0119 \u201eKodeks Etyki Pracownika Naukowego\u201d opracowany przez Komisj\u0119 do spraw Etyki w Nauce PAN. By\u0142a to dla mnie bardzo wa\u017cna lektura. Nakre\u015bli\u0142a moj\u0105 drog\u0119 w pracy naukowej. Etos naukowca jest dla mnie sta\u0142ym pod\u0105\u017caniem za prawd\u0105 z poszanowaniem warto\u015bci i norm, kt\u00f3re powinny charakteryzowa\u0107 ludzi nauki. By\u0107 tw\u00f3rczym i rzetelnym w swoim dzia\u0142aniu to moje motto. Czuj\u0119 te\u017c ogromn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za ludzi, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142pracuj\u0119 i za m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rych ucz\u0119.<\/p>\n\n\n\n Prac\u0119 naukow\u0105 \u0142\u0105czy Pani z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 popularyzuj\u0105c\u0105 nauk\u0119. Anga\u017cuje si\u0119 Pani w wiele dzia\u0142a\u0144: Noc Biolog\u00f3w, Uniwersytet M\u0142odego Badacza. Popularyzacja nauki \u2013 czy tez jest wa\u017cna?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Naukowiec to r\u00f3wnie\u017c nauczyciel. Etos naukowca, o kt\u00f3ry Pani pyta\u0142a nakazuje dzieli\u0107 si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105. Nasze badania, odkrycia s\u0105 wsp\u00f3lnym dobrem spo\u0142ecze\u0144stwa. Z tego punktu widzenia popularyzacja nauki jest naszym obowi\u0105zkiem. Jest to dla mnie szczeg\u00f3lnie wa\u017cna rola. Daje mi du\u017co satysfakcji. Dzieci i m\u0142odzie\u017c, kt\u00f3re poznaj\u0105 \u015bwiat poza systemem edukacyjnym maj\u0105 poczucie uczestniczenia w czym\u015b wyj\u0105tkowym. Tutaj maj\u0105 przyjemno\u015b\u0107 poznawania, rozumienia zjawisk, kt\u00f3re dostrzegaj\u0105, bez obci\u0105\u017cenia ocenami i egzaminami.<\/p>\n\n\n\n Rozmawia\u0142a Katarzyna Dominiak<\/p>\n\n\n\n Dr hab. Ma\u0142gorzata Wszelaka-Rylik, prof. ucz.<\/strong>, jest prodziekanem ds. kszta\u0142cenia Wydzia\u0142u Biologii i Nauk o \u015arodowisku oraz p.o. kierownika centrum badawczo \u2013 dydaktycznego Biotechnologii \u015arodowiska i Biogospodarki WBN\u015a. Wyk\u0142ada tak\u017ce na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym. Szko\u0142a Nauk \u015acis\u0142ych UKSW. Jej zainteresowania naukowe koncentruj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 chemii, chemia fizycznej, chemii biomateria\u0142\u00f3w, termodynamiki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Rozmowa z dr hab. Ma\u0142gorzat\u0105 Wszelak\u0105-Rylik, prof. ucz., prodziekan Wydzia\u0142u Biologii i Nauk o \u015arodowisku UKSW. Pani Profesor 11 lutego obchodzimy kolejny Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Kobiet i Dziewcz\u0105t w Nauce. W ubieg\u0142ym roku sekretarz generalny ONZ Ant\u00f3nio Guterres w przem\u00f3wieniu z tej okazji powiedzia\u0142: \u201eDzi\u015b tylko co trzeci badacz naukowy i in\u017cynieryjny na \u015bwiecie to kobieta. Bariery […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":24166,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"kategorie_badania_i_nauka":[132],"class_list":["post-25396","badania_i_nauka","type-badania_i_nauka","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategorie_badania_i_nauka-rozmowy"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/25396","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka"}],"about":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/badania_i_nauka"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/25396\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37659,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/25396\/revisions\/37659"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24166"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25396"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie_badania_i_nauka","embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie_badania_i_nauka?post=25396"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/INC-MWR.jpeg\")
<\/figure>\n\n\n\n