{"id":32113,"date":"2023-08-01T10:36:41","date_gmt":"2023-08-01T09:36:41","guid":{"rendered":"https:\/\/uksw.edu.pl\/?post_type=badania_i_nauka&p=32113"},"modified":"2025-05-16T11:08:12","modified_gmt":"2025-05-16T10:08:12","slug":"sztuka-dzielenia-wlosa-na-czworo","status":"publish","type":"badania_i_nauka","link":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/badania-i-nauka\/sztuka-dzielenia-wlosa-na-czworo\/","title":{"rendered":"Sztuka dzielenia w\u0142osa na czworo"},"content":{"rendered":"\n

Nauka jest moj\u0105 pasj\u0105. Wsz\u0119dzie widz\u0119 potencjalne tematy do bada\u0144. Psycholog nie jest od oceniania, ale od obserwacji, rozumienia i wyja\u015bniania.<\/strong> <\/h2>\n\n\n\n

Rozmowa z prof. dr hab. Magdalen\u0105 \u017bemojtel-Piotrowsk\u0105 z Instytutu Psychologii UKSW, laureatk\u0105 Nagrody Rektora II stopnia za wybitn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105. <\/p>\n\n\n\n

– Pani zainteresowania koncentruj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 ciemnej strony osobowo\u015bci?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Nazywanie czego\u015b ciemn\u0105 stron\u0105 osobowo\u015bci to raczej zabieg marketingowy. Brzmi tajemniczo i przyci\u0105ga uwag\u0119, nie jest jednak dok\u0142adnie tym, czym si\u0119 zajmuj\u0119. W moich badaniach staram si\u0119 pokaza\u0107 ca\u0142\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 zachowa\u0144, my\u015bli i uczu\u0107, w tym ciemn\u0105 stron\u0119 osobowo\u015bci ludzi przesadnie skupionych na sobie, dzia\u0142aj\u0105cych g\u0142\u00f3wnie z egoistycznych pobudek.\u202fJednak, nawet przy “podejrzanej” motywacji, wci\u0105\u017c s\u0105 w stanie zrobi\u0107 co\u015b dobrego dla innych. W moich badaniach stawiam pytania o granice mi\u0119dzy tym, co asertywne i egoistyczne, tym co wynika z realnej wiary we w\u0142asne zdolno\u015bci, a tym, co jest skutkiem nierealistycznie wysokiego lub niskiego mniemania o sobie. I to wszystko – bior\u0105c poprawk\u0119 na tzw. kontekst, czyli kultur\u0119 i sytuacj\u0119. Poniewa\u017c psychologia, a zw\u0142aszcza spo\u0142eczna, jest nauk\u0105, kt\u00f3ra nie daje prostych i jednoznacznych odpowiedzi. I to jest w niej dla mnie najbardziej fascynuj\u0105ce.  <\/p>\n\n\n\n

– Co oznacza dla Pani Nagroda Rektora za osi\u0105gni\u0119cia naukowe?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

 Jest to mi\u0142e wyr\u00f3\u017cnienie i oznaka docenienia ze strony W\u0142adz uczelni, za co jestem wdzi\u0119czna. Zasadniczo moja praca sprawia mi wystarczaj\u0105co du\u017co satysfakcji sama w sobie, wi\u0119c nawet najbardziej presti\u017cowe nagrody nie zmieniaj\u0105 mojego nastawienia do uprawiania nauki. Dla naukowca nagrody s\u0105 jednak jakim\u015b sygna\u0142em, \u017ce robi dobrze to, co robi, wi\u0119c na pewno warto je przyznawa\u0107 i mi\u0142o je otrzyma\u0107. <\/p>\n\n\n\n

 -\u202fCo uwa\u017ca Pani za najwa\u017cniejsze dokonanie w swojej pracy badawczej?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

 Stworzy\u0142am lub wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142am kilka teorii psychologicznych. Najbardziej medialne s\u0105 zapewne moje mi\u0119dzykulturowe badania nad narcyzmem. Najbardziej obiecuj\u0105ce wydaj\u0105 mi si\u0119 prowadzone obecnie badania nad postawami wobec wojny, w tym usprawiedliwianiem prowadzenia dzia\u0142a\u0144 wojennych, na podstawie danych zebranych zar\u00f3wno od Ukrai\u0144c\u00f3w jak od Rosjan. Ten projekt wzi\u0105\u0142 si\u0119 z moich zainteresowa\u0144 narcyzmem kolektywnym, warto\u015bciami i wizj\u0105 \u015bwiata spo\u0142ecznego. W przysz\u0142o\u015bci chcia\u0142abym kontynuowa\u0107 badania mi\u0119dzykulturowe nad rozumieniem poj\u0119cia wojny i pokoju, nawi\u0105zuj\u0105c do moich\u202fwcze\u015bniejszych prac nad narcyzmem, warto\u015bciami i postawami roszczeniowymi.\u202f\u202f\u202f <\/p>\n\n\n\n

-\u202fWa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Pani pracy naukowej jest praca dydaktyczna. Jaki jest udzia\u0142 student\u00f3w w prowadzonych projektach?<\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n

 Wk\u0142ad student\u00f3w w badania, jakie prowadz\u0119, jest nie do przecenienia. Nasi studenci publikuj\u0105 w presti\u017cowych czasopismach mi\u0119dzynarodowych, wyst\u0119puj\u0105 na konferencjach mi\u0119dzynarodowych, wyje\u017cd\u017caj\u0105 na sta\u017ce zagraniczne. W\u015br\u00f3d student\u00f3w i doktorant\u00f3w mamy o\u015bmioro stypendyst\u00f3w Ministra Edukacji i Nauki, w tym roku Artur Sawicki otrzyma\u0142 stypendium Ministra dla wybitnych m\u0142odych naukowc\u00f3w, jako jedyny doktorant psychologii. Praca dydaktyczna, zw\u0142aszcza, gdy mog\u0119 sprawowa\u0107 indywidualn\u0105 opiek\u0119 nad uzdolnionymi studentami, sprawia mi du\u017co satysfakcji. <\/p>\n\n\n\n

– Sk\u0105d pomys\u0142, by zosta\u0107 psychologiem-naukowcem?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Mia\u0142am sze\u015b\u0107 lat, kiedy zdecydowa\u0142am, \u017ce b\u0119d\u0119 pracowa\u0107 na uczelni. My\u015bla\u0142am o egiptologii na Uniwersytecie Warszawskim, psychologi\u0119 zacz\u0119\u0142am studiowa\u0107 nieco z przekory, kiedy stan zdrowia uniemo\u017cliwi\u0142 mi studiowanie wymarzonego kierunku. Najlepszy i najwa\u017cniejszy w ca\u0142ej\u202fmojej karierze naukowej by\u0142 wyb\u00f3r jako promotora prof. Bogdana Wojciszke, prowadz\u0105cego zaj\u0119cia z metodologii i psychologii spo\u0142ecznej na Uniwersytecie Gda\u0144skim. <\/p>\n\n\n\n

Zacz\u0119\u0142am od pisanej, wsp\u00f3lnie z moim obecnym m\u0119\u017cem i wieloletnim wsp\u00f3\u0142pracownikiem, pracy po\u015bwi\u0119conej l\u0119kowi przed \u015bmierci\u0105. P\u00f3\u017aniej zaj\u0119\u0142am si\u0119 narzekaniem, jako powszechnym rytua\u0142em wyra\u017cania niezadowolenia, nast\u0119pnie roszczeniowo\u015bci\u0105. Bada\u0142am, gdzie przebiega granica mi\u0119dzy zdrow\u0105 dba\u0142o\u015bci\u0105 o sw\u00f3j interes, tym, co si\u0119 cz\u0142owiekowi nale\u017cy, a przekroczeniem tej akceptowalnej granicy. Obecnie zajmuj\u0119 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie narcyzmem w r\u00f3\u017cnej postaci. <\/p>\n\n\n\n

– Narcyz to kto\u015b nadmiernie zainteresowany sob\u0105, pragn\u0105cy ci\u0105g\u0142ego podziwu, przekonany o w\u0142asnej wyj\u0105tkowo\u015bci, ale mo\u017ce nie tylko?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

– To ten najbardziej znany typ narcyza. Ale z bada\u0144 wywodz\u0105cych si\u0119 z nurtu psychoanalizy wynika, \u017ce osobowo\u015b\u0107 narcystyczn\u0105 maj\u0105 tak\u017ce osoby nie \u017cyj\u0105ce w zgodzie ze sob\u0105, g\u0142\u0119boko zranione. Pr\u00f3buj\u0119 te dwa, z pozoru nie pasuj\u0105ce do siebie obrazy, po\u0142\u0105czy\u0107. Staram si\u0119 te\u017c zaproponowa\u0107 ze wsp\u00f3\u0142pracownikami w\u0142asny model, kt\u00f3ry oddaje pe\u0142ny stan bada\u0144 nad narcyzmem z ostatnich dwudziestu lat. Bo narcyzm to temat, kt\u00f3ry przyci\u0105ga uwag\u0119 wielu badaczy na \u015bwiecie.  <\/p>\n\n\n\n

Tu\u017c po rozpocz\u0119ciu pandemii, byli\u015bmy, na UKSW, pierwszym polskim zespo\u0142em, kt\u00f3ry sprawdza\u0142, jak osoby narcystyczne reaguj\u0105 na covid i wykryli\u015bmy, \u017ce takie osoby m.in. nie chc\u0105 nosi\u0107 masek. Po publikacji wynik\u00f3w bada\u0144, zacytowa\u0142 nas ameryka\u0144ski \u201eNewsweek\u201d, mieli\u015bmy wi\u0119c, jako zesp\u00f3\u0142, swoje \u201epi\u0119\u0107 minut\u201d s\u0142awy. Kolejne badanie dotyczy\u0142o zaanga\u017cowania os\u00f3b narcystycznych podczas covidu. Wykazali\u015bmy \u017ce narcyzi tzw. wsp\u00f3lnotowi s\u0105 sk\u0142onni pomaga\u0107 tym grupom, kt\u00f3rych nie postrzegaj\u0105 jako stanowi\u0105cych dla nich zagro\u017cenie. Niekt\u00f3rzy z nich, w sytuacji zagro\u017cenia okazuj\u0105 heroiczn\u0105 stron\u0119 osobowo\u015bci. Cho\u0107 ten “heroizm” narcyz\u00f3w bywa podejrzany. Pomagaj\u0105, ale bez empatii, dla rozg\u0142osu i po to, by poprawi\u0107 sobie dobre mniemanie o sobie. Cz\u0119sto kosztem najbli\u017cszych, kt\u00f3rzy ich naprawd\u0119 potrzebuj\u0105. To troch\u0119 taki syndrom ratownika – rzuca si\u0119, by pom\u00f3c, ale chaotycznie, bez planu i bez wczucia si\u0119 w potrzeby tych, kt\u00f3rym pomaga. Dlatego to jednak narcyzm.<\/p>\n\n\n\n

– W\u015br\u00f3d nas roi si\u0119 od narcyz\u00f3w?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

– Jako spo\u0142ecze\u0144stwo, cho\u0107 wci\u0105\u017c przejmujemy si\u0119, \u017ce m\u0142odzie\u017c jest zar\u00f3wno roszczeniowa jak i narcystyczna, po kilkunastu latach bada\u0144 prowadzonych w r\u00f3\u017cnych kulturach na \u015bwiecie mog\u0119 stwierdzi\u0107, \u017ce Polacy s\u0105 z natury nienarcystyczni.  Boimy si\u0119 narcyzmu, bo jest by\u0107 mo\u017ce sprzeczny z nasz\u0105 narodow\u0105 kultur\u0105 umiaru i skromno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

To mo\u017ce moje skrzywienie zawodowe, \u017ce wsz\u0119dzie widz\u0119 narcyz\u00f3w. Ale jak ka\u017cda cecha, tak i narcyzm ma swoje spektrum: od braku do skrajnej postaci. Mo\u017ce powiem rzecz niepopularn\u0105, ale z moich bada\u0144 wynika, \u017ce pewna doza narcyzmu jest korzystna. By by\u0107 docenianym, osi\u0105gn\u0105\u0107 sukces, bez minimalnego cho\u0107by rysu narcystycznego, trudno zadba\u0107 o sw\u00f3j interes. Osoby nadmiernie wycofane maj\u0105 pretensje do otoczenia, st\u0105d ju\u017c tylko krok do roszczeniowo\u015bci. Co ciekawe, z bada\u0144 przeprowadzonych przeze mnie i m\u00f3j zesp\u00f3\u0142 w 66 krajach wynik\u0142o, \u017ce roszczeniowo\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 postrzegana nie tylko jako zjawisko negatywne, ale tak\u017ce – egzekwowanie nale\u017cnych sobie praw i przekonanie o zobowi\u0105zaniach pa\u0144stwa wobec obywateli. <\/p>\n\n\n\n

-Sk\u0105d czerpie Pani inspiracje do bada\u0144?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

– Wszystkie tematy, bra\u0142y si\u0119 z moich osobistych zainteresowa\u0144, pyta\u0144 i obserwacji otoczenia. Nie umiem oddzieli\u0107 \u017cycia prywatnego od zawodowego. Po prostu nauka jest moj\u0105 pasj\u0105. Wsz\u0119dzie widz\u0119 potencjalne tematy do bada\u0144. Ca\u0142a moja \u015bcie\u017cka naukowa to sztuka dzielenia w\u0142osa na czworo. Prywatnie lubi\u0119 wymagaj\u0105ce, trudne tematy, kt\u00f3rych nie ka\u017cdy chce si\u0119 podj\u0105\u0107. Psycholog nie jest od oceniania, lecz od obserwacji, wyja\u015bnienia i rozumienia. <\/p>\n\n\n\n

Rozmawia\u0142a Joanna Herman<\/p>\n\n\n\n

Magdalena \u017bemojtel-Piotrowska – profesor nauk spo\u0142ecznych. Wyk\u0142adowca akademicki. Od 2017 zwi\u0105zana z Instytutem Psychologii na Wydziale Filozofii Chrze\u015bcija\u0144skiej UKSW. Obecnie wicedyrektor Instytutu Psychologii ds. naukowych. Specjalizuje si\u0119 w psychologii mi\u0119dzykulturowej i spo\u0142ecznej. Jej zainteresowania badawcze obejmuj\u0105 mi\u0119dzy innymi roszczeniowo\u015b\u0107, narcyzm, dobrostan, wizerunek polityk\u00f3w i relacje mi\u0119dzygrupowe. Absolwentka Wydzia\u0142u Psychologii Uniwersytetu Gda\u0144skiego, podyplomowego studium pedagogicznego Politechniki Gda\u0144skiej i studium podyplomowego menad\u017cera bada\u0144 naukowych i prac rozwojowych w  Wy\u017cszej Szko\u0142y Ekonomii i Innowacji w Lublinie. Rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 w Instytucie Psychologii PAN po\u015bwi\u0119ci\u0142a Narzekaniu i roszczeniowo\u015bci a spostrzeganiu \u015bwiata spo\u0142ecznego<\/em>. Habilitowa\u0142a na Uniwersytecie Gda\u0144skim w specjalno\u015bci psychologia spo\u0142eczna na podstawie dorobku naukowego, w tymmonografii: Uj\u0119cie roszczeniowo\u015bci w perspektywie psychologii mi\u0119dzykulturowej<\/em>. Cz\u0142onek zarz\u0105du Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Spo\u0142ecznej. Profesur\u0119 uzyska\u0142a na podstawie pracy nad narcyzmem. W latach 2017-22 prezes sekcji psychologii mi\u0119dzykulturowej PSPS. Autorka 65 artyku\u0142\u00f3w naukowych i dw\u00f3ch monografii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nauka jest moj\u0105 pasj\u0105. Wsz\u0119dzie widz\u0119 potencjalne tematy do bada\u0144. Psycholog nie jest od oceniania, ale od obserwacji, rozumienia i wyja\u015bniania.  Rozmowa z prof. dr hab. Magdalen\u0105 \u017bemojtel-Piotrowsk\u0105 z Instytutu Psychologii UKSW, laureatk\u0105 Nagrody Rektora II stopnia za wybitn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105.  – Pani zainteresowania koncentruj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 ciemnej strony osobowo\u015bci?  Nazywanie czego\u015b ciemn\u0105 stron\u0105 osobowo\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":31698,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"kategorie_badania_i_nauka":[7,63,64,65],"class_list":["post-32113","badania_i_nauka","type-badania_i_nauka","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategorie_badania_i_nauka-projekty","kategorie_badania_i_nauka-konferencje","kategorie_badania_i_nauka-publikacje","kategorie_badania_i_nauka-osiagniecia"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/32113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka"}],"about":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/badania_i_nauka"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/32113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54222,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/32113\/revisions\/54222"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie_badania_i_nauka","embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie_badania_i_nauka?post=32113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}