Pani Profesor, po co nam sztuka?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dr hab. Katarzyna Chrudzimska-Uhera, prof. ucz<\/strong>.:<\/p>\n\n\n\n Odpowied\u017a na to pytanie b\u0119dzie r\u00f3\u017cna, w zale\u017cno\u015bci od tego czy zada je Pani tw\u00f3rcy, odbiorcy, badaczowi, a mo\u017ce kolekcjonerowi czy inwestorowi patrz\u0105cemu na dzie\u0142a jak na lokat\u0119 kapita\u0142u… Zaryzykuj\u0119 jednak tez\u0119, \u017ce wszyscy oni stwierdziliby, \u017ce sztuka jest niezb\u0119dna, \u017ce bez sztuki nasza codzienno\u015b\u0107 jest niepe\u0142na, pozbawiona istotnego komponentu. Dla mnie \u2013 jako badaczki \u2013 sztuka jest przede wszystkim j\u0119zykiem. Za jego pomoc\u0105 artystki i arty\u015bci zapisuj\u0105 swoje emocje, zachwyty ale te\u017c krytyczne oceny, nierzadko ostrze\u017cenia. Te komunikaty my, odbiorcy, mamy szans\u0119 odczyta\u0107 i przemy\u015ble\u0107. Czasem wzbudz\u0105 one przyjemno\u015b\u0107, czasem sk\u0142oni\u0105 do refleksji, bywa \u017ce zaszokuj\u0105. To dobrze. Sztuka nie powinna bowiem zostawia\u0107 nas oboj\u0119tnymi. Historia przekonuje, \u017ce w r\u00f3\u017cnych epokach cz\u0142owiek mia\u0142 ogromn\u0105 potrzeb\u0119 wiary w moc sprawcz\u0105 sztuki w to, \u017ce pi\u0119kno wp\u0142ywa na nasz dobrostan. Mi\u0119dzy innymi dlatego w\u0142a\u015bnie sztuka wywo\u0142uje tak silne reakcje, kontrowersje, gor\u0105ce spory. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie jest to specyfika naszych czas\u00f3w \u2013 tak by\u0142o zawsze, o czym historycy sztuki, muzealnicy i kuratorzy doskonale wiedz\u0105. Dlatego notujemy fakty, spisujemy nazwiska, staramy si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0107 je w sp\u00f3jny obraz, z kt\u00f3rego ka\u017cdy \u2013 na w\u0142asny u\u017cytek \u2013 mo\u017ce czerpa\u0107 wiedz\u0119, przyjemno\u015b\u0107 obcowania z arcydzie\u0142ami, refleksj\u0119 i wzruszenie.<\/p>\n\n\n\n Teraz w czasach Internetu, chyba ka\u017cdy mo\u017ce by\u0107 \u201etw\u00f3rc\u0105\u201d, maj\u0105c subskrybent\u00f3w, odbiorc\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce ka\u017cdy cz\u0142owiek jest tw\u00f3rc\u0105. Przecie\u017c codziennie kszta\u0142tujemy rzeczywisto\u015b\u0107 wok\u00f3\u0142 nas, nawet wykonuj\u0105c \u2013 zdawa\u0142oby si\u0119 banalne, domowe czy zawodowe obowi\u0105zki. Potrzeba tworzenia jest wpisana w natur\u0119 cz\u0142owieka, to ona (z nieod\u0142\u0105czn\u0105 nam ciekawo\u015bci\u0105 i niezb\u0119dn\u0105 krztyn\u0105 lenistwa) zadecydowa\u0142a o tzw. post\u0119pie cywilizacyjnym. Mo\u017cemy si\u0119 jednak zastanowi\u0107, czy ka\u017cdy jest (i mo\u017ce by\u0107) artyst\u0105. M\u00f3wimy wprawdzie o \u201ematematycznych geniuszach\u201d, potrafimy apetyczny, wypieczony bochenek chleba nazwa\u0107 \u201earcydzie\u0142em\u201d, ale czy jego tw\u00f3rc\u0119 okre\u015bliliby\u015bmy mianem artysty? W j\u0119zyku potocznym, m\u00f3wi\u0105c o arty\u015bcie, chcemy my\u015ble\u0107 o jakim\u015b \u201ewy\u017cszym poziomie\u201d tw\u00f3rczo\u015bci, mamy przed oczami romantyczny model tw\u00f3rcy-demiurga, geniusza stoj\u0105cego ponad \u201ezwyk\u0142ymi\u201d zjadaczami chleba.<\/p>\n\n\n\n Jak wi\u0119c oceni\u0107 warto\u015b\u0107 dzie\u0142a \u201etw\u00f3rcy\u201d czy \u201eartysty\u201d i na jakiej podstawie? Kanon\u00f3w, kryteri\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Je\u015bli pyta Pani o sztuk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, to ka\u017cdy odbiorca powinien j\u0105 ocenia\u0107 samodzielnie. Do pomocy ma teksty kuratorskie i wypowiedzi samych tw\u00f3rc\u00f3w i tw\u00f3rczy\u0144. Mo\u017ce zapozna\u0107 si\u0119 z intencjami, przes\u0142aniem, jakim\u015b szerszym kontekstem dzie\u0142 ogl\u0105danych w galerii czy wydarze\u0144, w kt\u00f3rych uczestniczy. To wymaga pewnego wysi\u0142ku, ale przede wszystkim dobrych ch\u0119ci, otwarto\u015bci i zaufania \u2013 przekonania, \u017ce sztuka wsp\u00f3\u0142czesna niesie warto\u015bciowe przes\u0142anie, komunikat, kt\u00f3ry warto jest odebra\u0107.<\/p>\n\n\n\n W przypadku sztuki dawnej sytuacja jest w pewnym stopniu prostsza. Dzie\u0142a uj\u0119te s\u0105 w kanony, opisane w podr\u0119cznikach, zgromadzone w salach muzealnych. Widz ma komfort obcowania z czym\u015b znanym, tutaj trudno o zaskoczenie. Nasz komfort mo\u017ce jedynie zaburzy\u0107 nadmiar artefakt\u00f3w. Wizyta w muzeum wymaga przecie\u017c czasu i ca\u0142kiem niez\u0142ej kondycji!<\/p>\n\n\n\n W muzeach mo\u017cemy, jako odbiorcy, czerpa\u0107 przyjemno\u015b\u0107 z obcowania z arcydzie\u0142ami, o kt\u00f3rych wiemy, \u017ce s\u0105 warto\u015bciowe, a wi\u0119c nasz zachwyt nimi jest uzasadniony! Wiemy to dzi\u0119ki opiniom ekspert\u00f3w \u2013 historyk\u00f3w i krytyk\u00f3w sztuki, kt\u00f3rych autorytetu nie kwestionujemy. Tymczasem wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie te tradycyjne kanony i systemy kryteri\u00f3w coraz cz\u0119\u015bciej s\u0105 rewidowane. Dobrym przyk\u0142adem tych proces\u00f3w jest rozw\u00f3j bada\u0144 nad tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 kobiet. Nie polega on jedynie na dopisaniu artystek do istniej\u0105cego spisu nazwisk, ale wymaga zmiany kanonu, uwzgl\u0119dnienia nowych kontekst\u00f3w oceny i interpretacji obecno\u015bci kobiet w \u017cyciu artystycznym kolejnych epok, a tak\u017ce poznania przyczyn ich nieobecno\u015bci na kartach historii sztuki. Poci\u0105ga to za sob\u0105 konieczno\u015b\u0107 zmian metodologicznych. Takim przewarto\u015bciowaniom nasza dyscyplina (historia sztuki) jest poddawana ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu.<\/p>\n\n\n\n Artysta, kt\u00f3ry co\u015b tworzy robi to dla przede wszystkim dla siebie. Albo trafi tym w gusta odbiorc\u00f3w albo nie. Czy to artysta kszta\u0142tuje gusta, czy raczej wpisuje si\u0119 w nie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Je\u015bli dobrze Pani\u0105 rozumiem, artysta, czy artystka tworz\u0105 \u201eprzede wszystkim dla siebie\u201d w tym sensie, \u017ce poprzez sztuk\u0119 wyra\u017caj\u0105 samych siebie. To prawda, ale nie mog\u0105 tworzy\u0107 wy\u0142\u0105cznie dla siebie, bo bycie \u201eartyst\u0105 plastykiem\u201d nie oznacza tylko pasji i powo\u0142ania. To te\u017c zaw\u00f3d. A sztuka to nie tylko natchnione dzie\u0142a przeznaczone dla koneser\u00f3w, ale te\u017c np. sztuka u\u017cytkowa, pi\u0119kne i funkcjonalne projekty s\u0142u\u017c\u0105ce na co dzie\u0144. Sztuka, to wreszcie, dobra lokata kapita\u0142u i narz\u0119dzie budowania presti\u017cu. Dzie\u0142a sztuki zdobi\u0105ce wn\u0119trza biur, urz\u0119d\u00f3w, rezydencji czy ca\u0142ych dzielnic podnosz\u0105 warto\u015b\u0107 nieruchomo\u015bci, budz\u0105 zaufanie do marki czy osoby. Dotykamy tu skomplikowanych problem\u00f3w rynku sztuki, popytu i poda\u017cy, ale te\u017c oficjalnego mecenatu pa\u0144stwa, w\u0142adzy. Te mechanizmy towarzyszy\u0142y artystom i sztuce od dawnych czas\u00f3w, dla tw\u00f3rc\u00f3w mog\u0105 by\u0107 zar\u00f3wno szans\u0105 jak i zagro\u017ceniem. Idealn\u0105 sytuacj\u0105 jest, kiedy artysta pozostaj\u0105c wierny sobie, znajduje nabywc\u00f3w dla swoich dzie\u0142. Z regu\u0142y jednak wymaga to mniejszych lub wi\u0119kszych ust\u0119pstw i kompromis\u00f3w, a bywa \u017ce okazuje si\u0119 niemo\u017cliwe. Znamy przecie\u017c tak wiele przypadk\u00f3w artystek i artyst\u00f3w niedocenianych i nierozumianych za \u017cycia, odkrywanych dopiero wiele lat p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n A czym jest sztuka tzw. zaanga\u017cowana?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zawsze istnieli arty\u015bci zaanga\u017cowani, ideali\u015bci, dzi\u015b niekt\u00f3rych z nich mo\u017cna by nazwa\u0107 \u201edzia\u0142aczami spo\u0142ecznymi\u201d. Historia sztuki przekonuje, \u017ce r\u00f3\u017cne by\u0142y efekty tego ideowego zaanga\u017cowania. Konsekwencje utopijnych projekt\u00f3w niekoniecznie spe\u0142nia\u0142y potrzeby u\u017cytkownik\u00f3w. Z kolei przypadki w\u0142oskich futuryst\u00f3w czy radzieckich konstruktywist\u00f3w przypominaj\u0105 o niebezpiecze\u0144stwie uwik\u0142ania idea\u0142\u00f3w w polityczne interesy.<\/p>\n\n\n\n Bardzo interesuj\u0105cym polem do obserwacji sztuki spo\u0142ecznie zaanga\u017cowanej jest wsp\u00f3\u0142czesna sztuka publiczna. Arty\u015bci wkraczaj\u0105 w ten wsp\u00f3lny obszar \u2013 przestrze\u0144 ulic, park\u00f3w, osiedli, i nie tylko prezentuj\u0105 w nim dzie\u0142a, ale te\u017c proponuj\u0105 aktywne dzia\u0142ania, anga\u017cuj\u0105 lokalne spo\u0142eczno\u015bci, sk\u0142aniaj\u0105 do wsp\u00f3\u0142udzia\u0142u. Takie my\u015blenie o przestrzeni publicznej jako agorze, p\u0142aszczy\u017anie dialogu \u2013 nierzadko r\u00f3wnie\u017c konfliktu i sporu \u2013 mnie bardzo odpowiada. Jako odbiorczyni otrzymuj\u0119 impulsy inspiruj\u0105ce do namys\u0142u, okre\u015blenia w\u0142asnego stanowiska, u\u015bwiadomienia sobie swoich priorytet\u00f3w, granic wolno\u015bci i tolerancji. A jako badaczk\u0119 fascynuje mnie aktualno\u015b\u0107 i potencja\u0142 tego typu dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n A gdzie jest granica pomi\u0119dzy zaanga\u017cowaniem spo\u0142ecznym a szokowaniem i obra\u017caniem, tak, aby wzbudzi\u0107 emocje?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wywo\u0142anie emocji mo\u017ce \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 szoku odbiorcy. Sztuka rzadko jest wygodna. I nie my\u015bl\u0119 tylko o sztuce XXI wieku. Przypomnijmy reakcje na nago\u015b\u0107 w Kaplicy Syksty\u0144skiej, kt\u00f3ra \u00f3wczesnych odbiorc\u00f3w szokowa\u0142a tak bardzo, \u017ce powa\u017cnie rozwa\u017cano usuni\u0119cie malowide\u0142 Micha\u0142a Anio\u0142a! Ostatecznie, uczniowi mistrza powierzono ukrycie najbardziej intymnych fragment\u00f3w pod domalowanymi draperiami. Ich wykonawca zapisa\u0142 si\u0119 w historii sztuki jako \u201emajtkarz\u201d \u2013 c\u00f3\u017c, w\u0105tpliwa to s\u0142awa, a historia wci\u0105\u017c aktualna. Podobne, silne kontrowersje towarzyszy\u0142y dzie\u0142om Caravaggia, Klimta, ale te\u017c publicznej prezentacji obrazu Babie lato <\/em>J\u00f3zefa Che\u0142mo\u0144skiego! To, podziwiane dzi\u015b, przedstawienie le\u017c\u0105cej na ziemi, rozmarzonej m\u0142odej kobiety o brudnych stopach, u schy\u0142ku XIX stulecia uznano za nieprzyzwoite.<\/p>\n\n\n\n Czas \u0142agodzi kontrowersje, zmieniaj\u0105 si\u0119 konteksty, dzie\u0142a i ich tw\u00f3rcy s\u0105 \u201emuzeifikowani\u201d \u2013 w\u0142\u0105czeni w kanon, uznani za \u201ewielkich\u201d, zostaj\u0105 w jakim\u015b sensie pozbawieni tej mocy szokowania. Warto o tym pami\u0119ta\u0107, kiedy uczestniczymy we wsp\u00f3\u0142czesnym \u017cyciu artystycznym. Powinni\u015bmy samodzielnie ocenia\u0107, kt\u00f3re obszary wsp\u00f3\u0142czesnej sztuki uznajemy za warto\u015bciowe, a kt\u00f3re s\u0105 jedynie sensacyjnymi, nieistotnymi zdarzeniami. Przecie\u017c nie wszystkie one przejd\u0105 do historii jako arcydzie\u0142a! \u0106wiczmy wi\u0119c oko, wypracowujmy w\u0142asne kryteria, b\u0105d\u017amy aktywnymi odbiorcami!<\/p>\n\n\n\n Spojrzenie na sztuk\u0119 si\u0119 zmienia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tak samo jak zmienia si\u0119 spojrzenie na \u015bwiat. Tak, jak zmieniaj\u0105 si\u0119 narz\u0119dzia i sposoby odbioru i opisu rzeczywisto\u015bci. Sztuka jest \u015bwiadkiem swojego czasu, wypadkow\u0105 r\u00f3\u017cnorodnych kontekst\u00f3w, nie tylko artystycznych. Jest opowie\u015bci\u0105 o cz\u0142owieku i jego wyobra\u017ceniu o \u015bwiecie. Wczytywanie si\u0119 w te opowie\u015bci mo\u017ce by\u0107 fascynuj\u0105c\u0105 podr\u00f3\u017c\u0105 w czasie, ale i cenn\u0105 refleksj\u0105 nad tera\u017aniejszo\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n A czy historyk sztuki to artysta czy naukowiec?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce bywamy traktowani jako arty\u015bci, szczeg\u00f3lnie przez osoby spoza \u015bwiata nauki. Dla wielu moich kole\u017canek i koleg\u00f3w jest to oburzaj\u0105ce. Historia sztuki jest dyscyplin\u0105 naukow\u0105, nie artystyczn\u0105. Nasza praca ma okre\u015blone, mierzalne standardy i wymogi. Jeste\u015bmy wi\u0119c naukowcami. Cho\u0107 z pewno\u015bci\u0105 s\u0105 w\u015br\u00f3d nas i tacy, kt\u00f3rzy mogliby by\u0107 artystami!<\/p>\n\n\n\n Kierunek historia sztuki na UKSW chyba nie narzeka na brak student\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Na szcz\u0119\u015bcie. Limity na studia u nas ca\u0142y czas si\u0119 wype\u0142niaj\u0105. A trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce w tym roku mija 70 lat historii sztuki na ATK\/ UKSW. W 1954 r. powsta\u0142a katedra historii sztuki sakralnej w Akademii Teologii Katolickiej. Mamy zatem bardzo d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119 i mo\u017cemy si\u0119 szczyci\u0107 wieloma wybitnymi profesorami i absolwentami. Wspomn\u0119 zaledwie kilkoro wyk\u0142adowc\u00f3w tworz\u0105cych podwaliny naszego Instytutu Historii Sztuki: \u015bp. ks. prof. Janusza Pasierba, \u015b.p. prof. King\u0119 Szczepkowsk\u0105-Naliwajek, prof. Andrzeja K. Olszewskiego i prof. Zbigniewa Bani\u0119. Nasi absolwenci uto\u017csamiaj\u0105 si\u0119 z nami i to te\u017c jest bardzo cenne. Jako studentka, a potem wyk\u0142adowczyni, zawsze ceni\u0142am panuj\u0105ce w Instytucie relacje mi\u0119dzyludzkie i zawodowe. Nawet w podleg\u0142o\u015bci s\u0142u\u017cbowej by\u0142o tu miejsce na \u017cyczliwo\u015b\u0107, dyskusj\u0119 merytoryczn\u0105 ale i zwyk\u0142\u0105 rozmow\u0119. Staramy si\u0119 t\u0119 tradycj\u0119 kontynuowa\u0107, buduj\u0105c relacje mistrz-ucze\u0144. Mistrzowie wychowuj\u0105 uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy po jakim\u015b czasie przekazuj\u0105 wiedz\u0119 i do\u015bwiadczenie nast\u0119pcom.<\/p>\n\n\n\n To wyr\u00f3\u017cnia histori\u0119 sztuki prowadzon\u0105 na naszej Uczelni?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u015arodowisko historyk\u00f3w sztuki nie jest du\u017ce i musz\u0119 nieskromnie powiedzie\u0107, \u017ce jako Instytut Historii Sztuki UKSW jeste\u015bmy doceniani i cenieni, mamy bardzo dobr\u0105 pozycj\u0119 w \u015brodowisku.<\/p>\n\n\n\n Pani Profesor, ostatnio otrzyma\u0142a Pani grant NPRH na realizacj\u0119 projektu naukowego \u201eKaplica-sanktuarium Bo\u017cego Mi\u0142osierdzia w Krakowie-\u0141agiewnikach, dzieje i pocz\u0105tki kultu wizerunk\u00f3w Jezusa Mi\u0142osiernego wile\u0144skiego i krakowskiego\u201d. Sk\u0105d pomys\u0142 na takie badania?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Potrzeba napisania monografii tego sanktuarium to kolejny etap bada\u0144 naukowych, kt\u00f3ry wyszed\u0142 niejako \u201eprzy okazji\u201d. Wraz z profesor Ann\u0105 Sylwi\u0105 Czy\u017c realizowa\u0142y\u015bmy projekt naukowy dla Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granic\u0105 POLONIKA. Inwentaryzowa\u0142y\u015bmy i katalogowa\u0142y\u015bmy zbi\u00f3r cennych dokument\u00f3w odkrytych w \u017bo\u0142yni, niewielkiej podkarpackiej miejscowo\u015bci. Jak si\u0119 okaza\u0142o – zbi\u00f3r niezwykle warto\u015bciowych archiwali\u00f3w, pochodz\u0105cych z pracowni rze\u017abiarsko-architektonicznych kilku pokole\u0144 rodzin Majerskich i D\u0105browskich. W\u015br\u00f3d tych dokument\u00f3w znajdowa\u0142y si\u0119 projekty o\u0142tarza g\u0142\u00f3wnego kaplicy-sanktuarium w \u0141agiewnikach. By\u0142o to wa\u017cne odkrycie, gdy\u017c do tej pory obiekt ten pozostawa\u0142 anonimowy. Zapocz\u0105tkowa\u0142o to kontakty ze Zgromadzeniem Si\u00f3str Matki Bo\u017cej Mi\u0142osierdzia. Kiedy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce tak istotne sanktuarium nie ma swojego monograficznego opracowania, wsp\u00f3lnie doszli\u015bmy do wniosku, \u017ce warto si\u0119 tym zaj\u0105\u0107. Realizacja projektu b\u0119dzie prac\u0105 zespo\u0142ow\u0105, opracowanie musi by\u0107 wieloaspektowe, uwzgl\u0119dnia\u0107 materialne i niematerialne konteksty.\u00a0 Jest to te\u017c temat bardzo aktualny, zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na znaczenie miejsca dla wsp\u00f3\u0142czesnych Polak\u00f3w, ale te\u017c ze wzgl\u0119du na podejmowane pr\u00f3by ikonograficznych modernizacji wizerunku Jezusa Mi\u0142osiernego.<\/p>\n\n\n\n Rozmawia\u0142a Katarzyna Dominiak<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Dr hab. Katarzyna Chrudzimska-Uhera, prof. ucz.<\/strong> historyczka sztuki, kierowniczka Katedry Sztuki Nowoczesnej i Wsp\u00f3\u0142czesnej w Instytucie Historii Sztuki UKSW w Warszawie. Zainteresowania badawcze koncentruje wok\u00f3\u0142 historii sztuki nowoczesnej i wsp\u00f3\u0142czesnej, w tym szczeg\u00f3lnie ewolucji istoty i miejsca rze\u017aby w przestrzeni publicznej, wystawienniczej i prywatnej oraz \u015brodowiska artystycznego Zakopanego XIX i XX w. Autorka monografii i artyku\u0142\u00f3w z zakresu: sztuki sakralnej XX w., rze\u017aby plenerowej i pomnikowej, sztuki w przestrzeni publicznej, narodowotw\u00f3rczej i pa\u0144stwowotw\u00f3rczej roli sztuki oraz stylu narodowego w architekturze, plastyce i sztuce wn\u0119trza. Uczestniczka projekt\u00f3w badawczych, inwentaryzacyjnych i dokumentacyjnych dotycz\u0105cych m.in. polskiego dziedzictwa w kraju i za granic\u0105, zbior\u00f3w D\u0105browskich w \u017bo\u0142yni oraz warszawskich historycznych pracowni artystycznych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Rozmowa z dr hab. Katarzyn\u0105 Chrudzimsk\u0105-Uher\u0105, prof. ucz. kierowniczk\u0105 Katedry Sztuki Nowoczesnej i Wsp\u00f3\u0142czesnej w Instytucie Historii Sztuki UKSW. Pani Profesor, po co nam sztuka? Dr hab. Katarzyna Chrudzimska-Uhera, prof. ucz.: Odpowied\u017a na to pytanie b\u0119dzie r\u00f3\u017cna, w zale\u017cno\u015bci od tego czy zada je Pani tw\u00f3rcy, odbiorcy, badaczowi, a mo\u017ce kolekcjonerowi czy inwestorowi patrz\u0105cemu na […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":38067,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"kategorie_badania_i_nauka":[132],"class_list":["post-38066","badania_i_nauka","type-badania_i_nauka","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategorie_badania_i_nauka-rozmowy"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/38066","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka"}],"about":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/badania_i_nauka"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/38066\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38078,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/38066\/revisions\/38078"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38067"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie_badania_i_nauka","embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie_badania_i_nauka?post=38066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}