<\/p>\n\n\n\n
Panie Profesorze mo\u017ce zacznijmy rozmow\u0119 od aktualnych temat\u00f3w. Zmiany klimatyczne, emisja CO2, Zielony \u0141ad – o tym m\u00f3wi si\u0119 dzi\u015b bardzo wiele. Czy rzeczywi\u015bcie obecnie, swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 tak bardzo przyczyniamy si\u0119 do zmian klimatu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wtedy kiedy ludzie byli migrantami i przemieszczali si\u0119 z miejsca na miejsce, \u015brodowisko mia\u0142o szans\u0119 si\u0119 zregenerowa\u0107. Natomiast w momencie kiedy osiedlili\u015bmy si\u0119, powiedzmy od czas\u00f3w neolitu, populacja zacz\u0119\u0142a si\u0119 rozrasta\u0107 a \u015brodowisko, przez t\u0119 ludzk\u0105 eksploracj\u0119 w jednym miejscu zacz\u0119\u0142o si\u0119 zmienia\u0107.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chodzi o czasy wsp\u00f3\u0142czesne to rzeczywi\u015bcie technicyzacja mocno te zmiany przyspieszy\u0142a. Druga sprawa to fakt, \u017ce skupiska ludzkie s\u0105 nier\u00f3wnomiernie roz\u0142o\u017cone na \u015bwiecie. Dochodzi do mocnej dewastacji punktowej gleby, wody. Wi\u0119c na pewno mamy wp\u0142yw na klimat. Zmiana klimatu prowadzi tak\u017ce do migracji zwierz\u0105t, a co za tym idzie pojawiaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi obce patogeny, w miejscach, w kt\u00f3rych do tej pory nie wyst\u0119powa\u0142y.<\/p>\n\n\n\n Ale jest dzi\u015b troch\u0119 tak, \u017ce o klimacie z poziomu uniwersytetu mo\u017cemy dywagowa\u0107 jak naiwne dzieci. Bo niestety \u015bwiatem rz\u0105dz\u0105 pieni\u0105dze. I za wieloma inicjatywami stoj\u0105 wielkie lobbystyczne koncerny. A Europa z Zielonym \u0141adem nak\u0142ada na siebie obro\u017c\u0119 finansow\u0105, podczas gdy ogromne kraje Wschodu tego nie robi\u0105 i dzi\u0119ki temu si\u0119 rozwijaj\u0105. Dzi\u015b jest troch\u0119 tak, \u017ce g\u0142o\u015bno walcz\u0105c ze zmianami klimatycznymi wylewamy niejako dziecko z k\u0105piel\u0105. A tak naprawd\u0119 niewiele maj\u0105 do powiedzenia badacze i naukowcy, kt\u00f3rzy rzeczywi\u015bcie znaj\u0105 temat zmian klimatycznych, nikt ich nie s\u0142ucha. To nie jest oczywi\u015bcie moja dziedzina naukowa, nie jestem klimatologiem, ale widz\u0119, \u017ce brak jest szerokich dyskusji i r\u00f3\u017cnorodnego spojrzenia naukowego na t\u0119 kwesti\u0119.<\/p>\n\n\n\n W takim razie zapytam o Pana obszar badawczy, co z\u0119by m\u00f3wi\u0105 o cz\u0142owieku?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przede wszystkim z\u0119by nie nale\u017c\u0105 do szkieletu, to jest pierwszy odcinek uk\u0142adu trawiennego. S\u0105 zbudowane inaczej, inaczej powstaj\u0105. Kiedy pracujemy na materiale z\u0119bowym mo\u017cemy okre\u015bli\u0107 choroby, higien\u0119 jamy ustnej czy diet\u0119. Mo\u017cemy rozpozna\u0107 r\u00f3\u017cne zaburzenia rozwojowe diagnozowane nawet na etapie p\u0142odu czy wczesnego dzieci\u0144stwa. Mo\u017cemy tak\u017ce na podstawie bada\u0144 z\u0119b\u00f3w wskaza\u0107 podobie\u0144stwo genetyczne mi\u0119dzy osobnikami np. liczba guzk\u00f3w na z\u0119bach czy budowa kana\u0142u korzeniowego z\u0119ba s\u0105 charakterystyczne dla populacji danego regionu. Badania, kt\u00f3re przeprowadzi\u0142em na temat zmienno\u015bci kana\u0142owej r\u00f3wnie\u017c pokazuj\u0105 na pewne homologiczne grupy. Zatem z\u0119by generalnie mog\u0105 nam pokaza\u0107 zmiany dietetyczne, rozwojowe, higien\u0119 jamy ustnej czy te\u017c pokrewie\u0144stwo badanych os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n Czyli mo\u017cemy uzyska\u0107 bardzo wiele informacji z z\u0119b\u00f3w cho\u0107by dzieje cz\u0142owieka, warunki w kt\u00f3rych \u017cy\u0142?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tak, nauka, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 pozyskiwaniem tego typu informacji nazywa si\u0119 odontologia. To jest dyscyplina, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 normami rozwojowymi, prawid\u0142owo\u015bciami rozwoju. W Polsce jest kilku specjalist\u00f3w, jest to w\u0105ska dziedzina naukowa. Odontolodzy wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 ze stomatologami i \u015brodowiskiem medycznym. Ja jako antropolog pracuj\u0119 z materia\u0142em szkieletowym, od lat wsp\u00f3\u0142pracuj\u0119 i prowadz\u0119 badania z anatomii, stomatologii, od radiologii po ortodoncj\u0119. Jest to znakomita wsp\u00f3\u0142praca. Mam wiele znajomo\u015bci i przyja\u017ani naukowych w r\u00f3\u017cnych o\u015brodkach w Polsce i za granic\u0105. To bardzo cenne kontakty i wymiana do\u015bwiadcze\u0144, bo lekarz praktyk widzi inaczej pewne rzeczy ni\u017c odontolog-naukowiec.<\/p>\n\n\n\n Antropolog, odontolog a przy okazji przewodnicz\u0105cy Polskiego Towarzystwa Antropologicznego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tak, jestem ju\u017c drug\u0105 kadencj\u0119 przewodnicz\u0105cym tak szacownego grona. To jedno z najstarszych towarzystw naukowych w Polsce. Jego pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 ko\u0144ca XIX wieku, lecz oficjalnie Polskie Towarzystwo Antropologiczne powsta\u0142o 1925 r. Teraz przygotowujemy seri\u0119 wydarze\u0144 zwi\u0105zanych ze stuleciem istnienia Towarzystwa.<\/p>\n\n\n\n Jest Pan tak\u017ce kierownikiem Centrum Ekologii i Ekofilozofii UKSW<\/strong><\/p>\n\n\n\n To wyj\u0105tkowa, interdyscyplinarna jednostka dzia\u0142aj\u0105ca na naszej Uczelni. Kiedy powstawa\u0142a ochrona \u015brodowiska, ponad 20 lat temu, zrodzi\u0142a si\u0119 taka idea \u017ceby nie uruchamia\u0107 kierunku podobnego do dzia\u0142aj\u0105cych na innych uczelniach. Nie chcieli\u015bmy ani podej\u015bcia typowo technicznego, jak np. na Politechnice czy biologicznego jak np. na SGGW. Chcieli\u015bmy rozpocz\u0105\u0107 od podstawy biologicznej, \u015bwiata wymiernego, a na to na\u0142o\u017cy\u0107 kontekst humanistyczny, w kt\u00f3rym kiedy\u015b ATK, teraz UKSW ma wiele do powiedzenia.<\/p>\n\n\n\n Co zatem wyr\u00f3\u017cnia nasz\u0105 ochron\u0119 \u015brodowiska od kierunk\u00f3w tego typu prowadzonych na innych uczelniach?<\/strong><\/p>\n\n\n\n To co oferujemy studentom, to oczywi\u015bcie przedmioty typowe dla tego kierunku czyli biochemia, zoologia, ekologia. Ale prowadzimy tak\u017ce przedmioty takie jak bioetyka, etyka \u015brodowiskowa, ekonomia \u015brodowiska, idea zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju. Proponujemy zatem holistyczne, przyrodniczo-humanistyczne podej\u015bcie do \u015brodowiska. Nasi studenci mog\u0105 wybiera\u0107 dwie specjalizacje po pierwszym roku studi\u00f3w. Jedna z nich koncentruje si\u0119 na kierunku przyrodniczym – monitoringu \u015brodowiska. Absolwenci wybieraj\u0105cy t\u0119 specjalizacj\u0119 znajduj\u0105 prac\u0119 w na przyk\u0142ad w r\u00f3\u017cnego rodzaju laboratoriach. Druga \u015bcie\u017cka to \u015bcie\u017cka administracyjna, na kt\u00f3rej wyk\u0142adane jest m.in. prawo ochrony \u015brodowiska, przygotowanie i aplikowanie wniosk\u00f3w, i projekt\u00f3w ekologicznych, ekonomia, zarz\u0105dzanie \u015brodowiskiem. Absolwenci tej specjalizacji zwykle znajduj\u0105 prac\u0119 w jednostkach administracyjnych.<\/p>\n\n\n\n