{"id":57427,"date":"2025-08-01T08:51:48","date_gmt":"2025-08-01T07:51:48","guid":{"rendered":"https:\/\/uksw.edu.pl\/?post_type=badania_i_nauka&p=57427"},"modified":"2025-08-03T18:26:57","modified_gmt":"2025-08-03T17:26:57","slug":"dziedzictwo-wazow-w-bialowiezy-projekt-fundacji-rozwoju-uksw","status":"publish","type":"badania_i_nauka","link":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/badania-i-nauka\/dziedzictwo-wazow-w-bialowiezy-projekt-fundacji-rozwoju-uksw\/","title":{"rendered":"Dziedzictwo Waz\u00f3w w Bia\u0142owie\u017cy. Projekt Fundacji Rozwoju UKSW."},"content":{"rendered":"\n

\u201eZ Krakowa, Wilna i Warszawy do Bia\u0142owie\u017cy. Podr\u00f3\u017ce i \u0142owy kr\u00f3l\u00f3w Polski i wielkich ksi\u0105\u017c\u0105t Litwy\u201d to tytu\u0142 wystawy prezentowanej w muzeum Zamku Kr\u00f3lewskiego w Niepo\u0142omicach, b\u0119d\u0105cej cz\u0119\u015bci\u0105 projektu \u201eDw\u00f3r Waz\u00f3w w Bia\u0142owie\u017cy (tajemnica pa\u0142acowych d\u0119b\u00f3w)\u201d.<\/h2>\n\n\n\n

Tr\u00f3jj\u0119zyczna wystawa autorstwa dr Joanny Wawrzeniuk z Instytutu Archeologii UKSW oraz prof. dr hab. Bogumi\u0142y J\u0119drzejewskiej z Instytutu Biologii Ssak\u00f3w PAN w Bia\u0142owie\u017cy, specjalizuj\u0105cej si\u0119 mi\u0119dzy innymi w historii Puszczy Bia\u0142owieskiej, prezentuje w\u0142adc\u00f3w Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w i ich rol\u0119 w historii Puszczy.<\/p>\n\n\n\n

Puszcza Bia\u0142owieska na zdj\u0119ciach i animacjach<\/h3>\n\n\n\n

– Od XIV do ko\u0144ca XVIII w. Puszcza Bia\u0142owieska po\u0142o\u017cona by\u0142a w Wielkim Ksi\u0119stwie Litewskim przy granicy z Koron\u0105 – m\u00f3wi dr Joanna Wawrzeniuk. – Przetrwa\u0142a do naszych czas\u00f3w dzi\u0119ki ochronie i opiece kr\u00f3l\u00f3w Polski i wielkich ksi\u0105\u017c\u0105t Litwy. W latach 1386-1795 \u2013 przez 410 lat \u2013 jedenastu w\u0142adc\u00f3w Polski i Litwy odwiedzi\u0142o Bia\u0142owie\u017c\u0119 ponad 100 razy.<\/p>\n\n\n\n

Do zaprojektowania wystawy wykorzystano wyniki kwerend archiwalnych, mapy oraz wyniki bada\u0144 archeologicznych w Starej i Nowej Bia\u0142owie\u017cy. Ka\u017cda z plansz zawiera pi\u0119kne zdj\u0119cia przyrodnicze, w tym zdj\u0119cia zwierz\u0105t z Puszczy Bia\u0142owieskiej. Na stronie internetowej wystawy mo\u017cna obejrze\u0107 animacje dotycz\u0105ce mi\u0119dzy innymi stanowiska archeologicznego i artefakt\u00f3w, wykonane przez Multidyscyplinarne Centrum Badawcze UKSW.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u017bubr w Puszczy Bia\u0142owieskiej, zdj. Rafa\u0142 Kowalczyk<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wystawa, w zamierzeniu plenerowa, b\u0119dzie prezentowana\u00a0 w Niepo\u0142omicach \u2013 w Muzeum Zamkowym, nast\u0119pnie w Pa\u0142acu Wielkich Ksi\u0105\u017c\u0105t Litewskich w Wilnie \u2013 Muzeum Narodowym, przed budynkiem Dyrekcji i Muzeum Bia\u0142owieskiego Parku Narodowego w Bia\u0142owie\u017cy i w Muzeum Pa\u0142acu Kr\u00f3la Jana III w Wilanowie.<\/p>\n\n\n\n

Ukaza\u0107 rol\u0119 dynastii Waz\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n

Projekt “Dw\u00f3r Waz\u00f3w w Bia\u0142owie\u017cy (tajemnica pa\u0142acowych d\u0119b\u00f3w)” jest prowadzony przez przez dr Joann\u0119 Wawrzeniuk (kierownik projektu) oraz prof. dr hab. Bogumi\u0142\u0119 J\u0119drzejewsk\u0105 z Instytutu Biologii Ssak\u00f3w PAN w Bia\u0142owie\u017cy, specjalizuj\u0105c\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi w historii Puszczy Bia\u0142owieskiej w ramach Fundacji Rozwoju UKSW. Projekt otrzyma\u0142 dofinansowanie w ramach programu Nauka Dla Spo\u0142ecze\u0144stwa II, finansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Park Pa\u0142acowy w Bia\u0142owie\u017cy, miejsce bada\u0144, zdj. Joanna Wawrzeniuk<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Celem projektu jest ukazanie roli dynastii Waz\u00f3w, a szczeg\u00f3lnie Zygmunta III Wazy jako za\u0142o\u017cyciela Bia\u0142owie\u017cy. W projekcie zaplanowano kwerend\u0119 archiwaln\u0105 dost\u0119pnych przekaz\u00f3w pisanych, nieinwazyjne badania geofizyczne na terenie Parku Pa\u0142acowego przy siedzibie dyrekcji Bia\u0142owieskiego Parku Narodowego w Bia\u0142owie\u017cy. Badania wykona\u0142 dr hab. Fabian Welc, prof. ucz., dyrektor Instytutu Archeologii UKSW. Kolejnym etapem prac by\u0142o wykonanie sonda\u017cy archeologicznych w miejscach najprawdopodobniej kryj\u0105cych fundamenty dawnych za\u0142o\u017ce\u0144 budynk\u00f3w dworskich z czas\u00f3w Waz\u00f3w wskazanych przez georadar i magnetometr. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Puszcza Bia\u0142owieska, zdj. Renata Krzy\u015bciak-Kosi\u0144ska<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Badania pa\u0142acowych d\u0119b\u00f3w maj\u0105 du\u017ce znaczenie promocji Bia\u0142owieskiego Parku Narodowego i ca\u0142ej Puszczy Bia\u0142owieskiej, kt\u00f3ra w 2014 r. Puszcza Bia\u0142owieska uzyska\u0142a najwy\u017cszy \u015bwiatowy status ochronny Obiektu \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO. Ponadto ods\u0142oni\u0119cie zarys\u00f3w posiad\u0142o\u015bci Zygmunta III Wazy i jego nast\u0119pc\u00f3w w Bia\u0142owie\u017cy \u0142\u0105czy histori\u0119 Puszczy Bia\u0142owieskiej z histori\u0105 nowo\u017cytnej Polski. Fakty te by\u0142y dotychczas pomijane w historiografii jako ma\u0142o wiarygodne i nie do ko\u0144ca udokumentowane.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dwuletni projekt potrwa do ko\u0144ca lutego 2026 r.<\/p>\n\n\n\n

Strona wystawy: Puszcza Kr\u00f3l\u00f3w<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eZ Krakowa, Wilna i Warszawy do Bia\u0142owie\u017cy. Podr\u00f3\u017ce i \u0142owy kr\u00f3l\u00f3w Polski i wielkich ksi\u0105\u017c\u0105t Litwy\u201d to tytu\u0142 wystawy prezentowanej w muzeum Zamku Kr\u00f3lewskiego w Niepo\u0142omicach, b\u0119d\u0105cej cz\u0119\u015bci\u0105 projektu \u201eDw\u00f3r Waz\u00f3w w Bia\u0142owie\u017cy (tajemnica pa\u0142acowych d\u0119b\u00f3w)\u201d. Tr\u00f3jj\u0119zyczna wystawa autorstwa dr Joanny Wawrzeniuk z Instytutu Archeologii UKSW oraz prof. dr hab. Bogumi\u0142y J\u0119drzejewskiej z Instytutu Biologii Ssak\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":57468,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"kategorie_badania_i_nauka":[7,64,65],"class_list":["post-57427","badania_i_nauka","type-badania_i_nauka","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategorie_badania_i_nauka-projekty","kategorie_badania_i_nauka-publikacje","kategorie_badania_i_nauka-osiagniecia"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/57427","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka"}],"about":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/badania_i_nauka"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/57427\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57493,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/57427\/revisions\/57493"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie_badania_i_nauka","embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie_badania_i_nauka?post=57427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}