{"id":58087,"date":"2025-08-28T12:59:07","date_gmt":"2025-08-28T11:59:07","guid":{"rendered":"https:\/\/uksw.edu.pl\/?post_type=badania_i_nauka&#038;p=58087"},"modified":"2025-08-28T14:26:31","modified_gmt":"2025-08-28T13:26:31","slug":"niezwykle-odkrycie-sprzed-9-tysiecy-lat-pod-lupa-naukowcow-z-uksw","status":"publish","type":"badania_i_nauka","link":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/badania-i-nauka\/niezwykle-odkrycie-sprzed-9-tysiecy-lat-pod-lupa-naukowcow-z-uksw\/","title":{"rendered":"Niezwyk\u0142e odkrycie sprzed 9 tysi\u0119cy lat pod lup\u0105 naukowc\u00f3w z UKSW"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Unikalny w skali \u015bwiatowej zbiorowy poch\u00f3wek sprzed 9 tysi\u0119cy lat odnaleziony przypadkowo w Or\u0142owie ko\u0142o Inowroc\u0142awia podczas budowy gazoci\u0105gu, jest przedmiotem bada\u0144 naukowc\u00f3w z Uniwersytetu Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego.<\/h2>\n\n\n\n<p>W grobie z epoki mezolitycznej tj. \u015brodkowej epoki kamienia, odnaleziono czworo zmar\u0142ych: doros\u0142ego m\u0119\u017cczyzn\u0119 i doros\u0142\u0105 kobiet\u0119, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi le\u017cy dziecko w wieku 7-8 lat. Po lewej stronie m\u0119\u017cczyzny znajduje si\u0119 za\u015b dziecko w wieku 3-4 lat. Taki zbiorowy poch\u00f3wek to pierwsze tego typu znalezisko w Polsce, niezwykle rzadkie wed\u0142ug ustale\u0144 archeolog\u00f3w i antropolog\u00f3w w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Inowroclaw-teren-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-58091\" srcset=\"https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Inowroclaw-teren-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Inowroclaw-teren-300x225.jpg 300w, https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Inowroclaw-teren-768x576.jpg 768w, https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Inowroclaw-teren.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Or\u0142owo pod Inowroc\u0142awiem, teren budowy ruroci\u0105gu, z odnalezionym miejscem poch\u00f3wku sprzed 9 tysi\u0119cy lat, zdj. Andrzej D\u0142ugo\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>U\u0142o\u017cenie zmar\u0142ych, tkwi\u0105cych jakby w u\u015bcisku, jest, jak twierdzi archeolog Piotr Alagierski, jest charakterystyczne w\u0142a\u015bnie dla \u015brodkowej epoki kamienia. O mezolitycznym pochodzeniu poch\u00f3wku \u015bwiadczy r\u00f3wnie\u017c obecno\u015b\u0107 niewielkiego narz\u0119dzia krzemiennego, u\u017cywanego w owym czasie do produkcji ostrzy i no\u017cy.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/received_1194876662398507-1-768x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-58093\" style=\"width:617px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/received_1194876662398507-1-768x1024.jpeg 768w, https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/received_1194876662398507-1-225x300.jpeg 225w, https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/received_1194876662398507-1-1152x1536.jpeg 1152w, https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/received_1194876662398507-1-288x383.jpeg 288w, https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/received_1194876662398507-1.jpeg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Pierwszy odnaleziony w Polsce poch\u00f3wek mezolityczny, zdj. Veronika Bogdanovich<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>&#8211; Ten gr\u00f3b, nie ma, jak dot\u0105d, analogii na terenie Polski. Mezolitycznych grob\u00f3w zbiorowych jest w og\u00f3le niewiele, ale powtarzaj\u0105cy si\u0119 spos\u00f3b u\u0142o\u017cenia szcz\u0105tk\u00f3w w zgodnej opinii badaczy wskazuje na silne wi\u0119zi emocjonalne panuj\u0105ce w grupach mezolitycznych \u0142owc\u00f3w zbieraczy \u2013 m\u00f3wi dr Justyna Marchewka-D\u0142ugo\u0144ska z Wydzia\u0142u Biologii i Nauk o \u015arodowisku UKSW. &#8211; &nbsp;Je\u017celi datowanie radiow\u0119glowe potwierdzi wst\u0119pne ustalenia, to z antropologicznego punktu widzenia jest to niezwyk\u0142a okazja \u017ceby przyjrze\u0107 si\u0119 \u017cyciu ludzi z okresu mezolitycznego.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Dr-J-M-D-Inowroclaw-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-58095\" srcset=\"https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Dr-J-M-D-Inowroclaw-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Dr-J-M-D-Inowroclaw-300x225.jpg 300w, https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Dr-J-M-D-Inowroclaw-768x576.jpg 768w, https:\/\/uksw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Dr-J-M-D-Inowroclaw.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Dr Justyna Marchewka-D\u0142ugo\u0144ska, zdj. Andrzej D\u0142ugo\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Prace wykopaliskowe z udzia\u0142em antropolog\u00f3w z UKSW zosta\u0142y zako\u0144czone, dalsze badania osteologiczne b\u0119d\u0105 prowadzi\u0107 naukowcy w laboratorium Uniwersytetu Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego, a specjalistyczne analizy chemiczne i genetyczne w innych o\u015brodkach badawczych. Dr Justyna Marchewka-D\u0142ugo\u0144ska ma nadziej\u0119, \u017ce uda si\u0119 odtworzy\u0107 tzw. osteobiografi\u0119 zmar\u0142ych tj. histori\u0119 \u017cycia zapisan\u0105 na ko\u015bciach. Chodzi o dok\u0142adne datowanie szcz\u0105tk\u00f3w oraz analiz\u0119 DNA, maj\u0105ce na celu ustalenie blisko\u015bci pokrewie\u0144stwa zmar\u0142ych. Badania maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c odpowiedzie\u0107 na pytania dotycz\u0105ce wygl\u0105du, diety, pochodzenia zmar\u0142ych, a tak\u017ce hipotetycznej przyczyny ich \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Unikalny w skali \u015bwiatowej zbiorowy poch\u00f3wek sprzed 9 tysi\u0119cy lat odnaleziony przypadkowo w Or\u0142owie ko\u0142o Inowroc\u0142awia podczas budowy gazoci\u0105gu, jest przedmiotem bada\u0144 naukowc\u00f3w z Uniwersytetu Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego. W grobie z epoki mezolitycznej tj. \u015brodkowej epoki kamienia, odnaleziono czworo zmar\u0142ych: doros\u0142ego m\u0119\u017cczyzn\u0119 i doros\u0142\u0105 kobiet\u0119, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi le\u017cy dziecko w wieku 7-8 lat. Po lewej [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":58089,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"kategorie_badania_i_nauka":[],"class_list":["post-58087","badania_i_nauka","type-badania_i_nauka","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/58087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka"}],"about":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/badania_i_nauka"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/58087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58105,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/58087\/revisions\/58105"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/58089"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie_badania_i_nauka","embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie_badania_i_nauka?post=58087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}