Profesor Niezna\u0144ski pozyska\u0142 608 560 z\u0142 na\u00a0realizacj\u0119 projektu pt.\u00a0\u201eNiepewno\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w pami\u0119ciowych. Wybrane zniekszta\u0142cenia w\u00a0pami\u0119ciowych reprezentacjach zdarze\u0144\u201d .<\/p>\n\n\n\n
W\u00a0psychologii i\u00a0kognitywistyce rosn\u0105c\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy si\u0119 pogl\u0105d, wed\u0142ug kt\u00f3rego\u00a0umys\u0142 (m\u00f3zg) cz\u0142owieka nieustannie tworzy i\u00a0aktualizuje model otaczaj\u0105cego \u015bwiata na\u00a0podstawie docieraj\u0105cych do\u015bwiadcze\u0144. W\u00a0ten spos\u00f3b dysponujemy \u201emap\u0105\u201d reprezentuj\u0105c\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 i\u00a0dzi\u0119ki niej mo\u017cemy sprawnie porusza\u0107 si\u0119 w\u00a0tej\u00a0rzeczywisto\u015bci. Nasza pami\u0119\u0107 przechowuje kluczowe elementy tej\u00a0reprezentacji, tak\u00a0aby\u015bmy mogli skorzysta\u0107 z\u00a0niej w\u00a0odpowiedzi na\u00a0wyzwania codziennego funkcjonowania w\u00a0\u015bwiecie. Celem wielu bada\u0144, w\u00a0tym niniejszego projektu, jest udzielenie odpowiedzi na\u00a0zasadnicze pytanie o\u00a0wiarygodno\u015b\u0107 przechowywanej w\u00a0naszej pami\u0119ci reprezentacji zdarze\u0144. W\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci interesuje nas pytanie o\u00a0to, czy
odtwarzaj\u0105c przesz\u0142e zdarzenia, zachowujemy rzeczywist\u0105 struktur\u0119 relacji cz\u0119sto\u015bci tych zdarze\u0144. W\u00a0nauce oczekiwan\u0105 cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania opisujemy teori\u0105 prawdopodobie\u0144stwa; stanowi wi\u0119c\u00a0ona norm\u0119, z\u00a0kt\u00f3r\u0105 b\u0119dziemy por\u00f3wnywa\u0107 struktur\u0119 prawdopodobie\u0144stwa zdarze\u0144 wy\u0142aniaj\u0105c\u0105 si\u0119 z\u00a0odpowiedzi otrzymywanych od\u00a0os\u00f3b badanych w\u00a0zadaniach pami\u0119ci epizodycznej. Podejmiemy tak\u017ce pytanie o\u00a0to, czy\u00a0klasyczna teoria prawdopodobie\u0144stwa jest w\u0142a\u015bciwym modelem normatywnym, czy\u00a0mo\u017ce lepszym punktem odniesienia mog\u0142aby by\u0107 kwantowa teoria prawdopodobie\u0144stwa.
<\/p>\n\n\n\n
Badania, kt\u00f3re przeprowadzimy, skupi\u0105 si\u0119 na\u00a0trzech szczeg\u00f3\u0142owych problemach. Pierwszy b\u0119dzie dotyczy\u0142 tzw. zjawiska naddystrybucji w\u00a0pami\u0119ci \u017ar\u00f3d\u0142a, kt\u00f3re polega na\u00a0tym, \u017ce\u00a0odpowiedzi w\u00a0te\u015bcie pami\u0119ci kontekstu wyst\u0119powania jakich\u015b zdarze\u0144 wskazuj\u0105 na\u00a0to, \u017ce\u00a0dopuszczamy wyst\u0119powanie zdarze\u0144 w\u00a0wi\u0119kszej liczbie kontekst\u00f3w ni\u017c jest to\u00a0mo\u017cliwe. Na\u00a0przyk\u0142ad w\u00a0zadaniu pami\u0119ciowym, w\u00a0kt\u00f3rym\u00a0prezentujemy osobom badanym seri\u0119 pojedynczych s\u0142\u00f3w w\u00a0ramkach w\u00a0okre\u015blonych kolorach, np.\u00a0zielonym i\u00a0czerwonym, osoby badane zbyt cz\u0119sto odpowiadaj\u0105 twierdz\u0105co zar\u00f3wno na\u00a0pytanie \u201eCzy s\u0142owo wyst\u0119powa\u0142o w\u00a0ramce koloru zielonego?\u201d jak i\u00a0na\u00a0pytanie \u201eCzy s\u0142owo wyst\u0119powa\u0142o w\u00a0ramce koloru czerwonego?\u201d, tak\u00a0jakby uwa\u017ca\u0142y, \u017ce\u00a0cz\u0119\u015b\u0107 s\u0142\u00f3w wyst\u0119powa\u0142a w\u00a0obu ramkach jednocze\u015bnie. R\u00f3wnie\u017c gdy\u00a0zapytamy: \u201eCzy s\u0142owo wyst\u0105pi\u0142o w\u00a0ramce zielonej lub czerwonej\u201d, cz\u0119sto\u015b\u0107 akceptacji tego pytania jest mniejsza ni\u017c suma cz\u0119sto\u015bci akceptacji pojedynczych pyta\u0144 o\u00a0sk\u0142adowe tej\u00a0alternatywy (jest to\u00a0tzw. subaddytywno\u015b\u0107). W\u00a0naszych badaniach sprawdzimy trwa\u0142o\u015b\u0107 oraz\u00a0czynniki przyczyniaj\u0105ce si\u0119 do\u00a0tego typu odchyle\u0144 od\u00a0klasycznej addytywno\u015bci prawdopodobie\u0144stw zdarze\u0144 wzajemnie wykluczaj\u0105cych si\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Drugi problem, kt\u00f3ry b\u0119dziemy eksplorowa\u0107 w naszym projekcie, dotyczy zgodno\u015bci s\u0105d\u00f3w pami\u0119ciowych z regu\u0142\u0105 przechodnio\u015bci relacji. W naszych badaniach b\u0119dziemy si\u0119 starali zweryfikowa\u0107, czy s\u0105dy pami\u0119ciowe o wyst\u0119powaniu zdarze\u0144 w tym samym kontek\u015bcie s\u0105 przechodnie, to znaczy, czy z s\u0105d\u00f3w pami\u0119ciowych o tym, \u017ce bod\u017ace A i B znajdowa\u0142y si\u0119 w tym samym kontek\u015bcie oraz \u017ce bod\u017ace B i C znajdowa\u0142y si\u0119 w tym samym kontek\u015bcie, nasza pami\u0119\u0107 potrafi \u201ewywnioskowa\u0107\u201d, \u017ce r\u00f3wnie\u017c A i C znajdowa\u0142y si\u0119 w tym samym kontek\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n
W\u00a0trzeciej cz\u0119\u015bci naszych bada\u0144 postaramy si\u0119 zweryfikowa\u0107, czy\u00a0zaskoczenie wywo\u0142ane nieoczekiwanym bod\u017acem lub zmian\u0105 kontekstu pomaga nam dzieli\u0107 strumie\u0144 do\u015bwiadczenia na\u00a0poszczeg\u00f3lne epizody, i\u00a0czy\u00a0dzi\u0119ki temu element oraz\u00a0kontekst otwieraj\u0105ce nowy epizod s\u0105\u00a0przez\u00a0nas lepiej zapami\u0119tywane. Badania te\u00a0opieraj\u0105 si\u0119 na\u00a0za\u0142o\u017ceniu, \u017ce\u00a0to\u00a0co\u00a0jest zgodne z\u00a0naszym przewidywaniem nie\u00a0wymaga uczenia si\u0119, poniewa\u017c przy nast\u0119pnej okazji b\u0119dziemy mogli r\u00f3wnie skutecznie przewidzie\u0107, co\u00a0si\u0119 stanie w\u00a0oparciu o\u00a0wiedz\u0119, kt\u00f3r\u0105 ju\u017c posiadamy. Natomiast gdy\u00a0wyst\u0105pi co\u015b niezgodnego z\u00a0oczekiwaniem (tzw. b\u0142\u0105d predykcji), wymaga to\u00a0zapami\u0119tania w\u00a0celu zaktualizowania wiedzy o\u00a0\u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n
Spodziewamy si\u0119, \u017ce\u00a0nasze wyniki odpowiedz\u0105 m.in.\u00a0na\u00a0pytanie, czy\u00a0naruszenia klasycznych regu\u0142 prawdopodobie\u0144stwa s\u0105\u00a0czym\u015b trwa\u0142ym w\u00a0funkcjonowaniu naszej pami\u0119ci epizodycznej, czy\u00a0te\u017c stanowi\u0105 jedynie \u201eszum\u201d\u2013efekt uboczny strategii zgadywania podejmowanej w\u00a0sytuacjach, gdy\u00a0nasza pami\u0119\u0107 nie\u00a0dostarcza nam odpowiedzi. Wska\u017cemy tak\u017ce okoliczno\u015bci sytuacji badawczej, kt\u00f3re nasilaj\u0105 lub redukuj\u0105 \u201eb\u0142\u0119dy\u201d pami\u0119ciowe. Opiszemy r\u00f3wnie\u017c konsekwencje niezgodno\u015bci kontekstu lub element\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dr\u00a0hab. Marek Niezna\u0144ski, prof.\u00a0ucz. znalaz\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d laureat\u00f3w 29. edycji programu Opus, kt\u00f3rego\u00a0organizatorem jest Narodowe Centrum Nauki. Profesor Niezna\u0144ski pozyska\u0142 608 560 z\u0142 na\u00a0realizacj\u0119 projektu pt.\u00a0\u201eNiepewno\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w pami\u0119ciowych. Wybrane zniekszta\u0142cenia w\u00a0pami\u0119ciowych reprezentacjach zdarze\u0144\u201d . Streszczenie projektu: W\u00a0psychologii i\u00a0kognitywistyce rosn\u0105c\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy si\u0119 pogl\u0105d, wed\u0142ug kt\u00f3rego\u00a0umys\u0142 (m\u00f3zg) cz\u0142owieka nieustannie tworzy i\u00a0aktualizuje model otaczaj\u0105cego \u015bwiata na\u00a0podstawie docieraj\u0105cych […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":9666,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"kategorie_badania_i_nauka":[],"class_list":["post-62075","badania_i_nauka","type-badania_i_nauka","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/62075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka"}],"about":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/badania_i_nauka"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/62075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62088,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/badania_i_nauka\/62075\/revisions\/62088"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie_badania_i_nauka","embeddable":true,"href":"https:\/\/uksw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie_badania_i_nauka?post=62075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}