Sztuki wzrokowe i edukacja wizualna w doświadczeniach osób niewidomych w książce dr Emilii Śmiechowskiej – Petrovskij z WNP UKSW

Książka Obraz poza okiem. Sztuki wzrokowe i edukacja wizualna w doświadczeniach osób niewidomych Emilii Śmiechowskiej-Petrovskij z Katedry Pedagogiki Specjalnej Wydziału Nauk Pedagogicznych UKSW prezentuje wyniki badań dotyczących praktyk uczestnictwa osób niewidomych w kulturze, ze szczególnym uwzględnieniem przestrzeni instytucjonalnej (muzeów) oraz malarstwa. Ukazuje, jakie znaczenia osoby niewidome przypisują kontaktom ze sztukami wzrokowymi, jak oceniają różne sposoby ich udostępniania (audiodeskrypcje, tyflografiki, modele dotykowe i rozwiązania wielozmysłowe) oraz jak doświadczenia edukacyjne i biograficzne wiążą się z ich współczesną aktywnością kulturalną. Szczególne miejsce zajmuje rekonstrukcja doświadczeń edukacji wizualnej w okresie szkolnym (nauka rysowania, czytania tyflografik, informacji z zakresu historii sztuki, dostępu do sztuk wzrokowych w formie udostępnionej, twórczości własnej) oraz jej znaczenia w życiu osób niewidomych. Wyniki badań stanowią podstawę do szerszej refleksji nad miejscem osób niewidomych w kulturze wizualnej i nad znaczeniem edukacji wizualnej, której nie można sprowadzać wyłącznie do zapewnienia dostępności przekazów wzrokowych. Jej istotą jest również rozwijanie wiedzy, samodzielności interpretacyjnej, możliwości dokonywania wyborów oraz świadomego i podmiotowego uczestnictwa w kulturze. Książka pozwala spojrzeć na wizualność poza granicami percepcji wzrokowej, a na doświadczenia osób niewidomych jako na pełnoprawne źródło wiedzy o kulturze i sposobach jej poznawania.

Emilia Śmiechowska-Petrovskij prowadzi badania w obszarze edukacji i wsparcia osób z niepełnosprawnością wzrokową, szczególnie: relacji osoby niewidome – kultura wizualna, uprzystępniania dóbr kultury, edukacji wizualnej i wykorzystania technologii w edukacji i rehabilitacji. Jest autorką ponad 60 publikacji naukowych.