ProjektyProf. Jacek Tomczyk, dyrektor Instytutu Nauk Biologicznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego prowadzi badania antropologiczne, mające na celu ustalenie miejsca pochówku Jana Magnusa Tęczyńskiego, fundatora klasztoru w Rytwianach.
Przedsięwzięcie ma charakter interdyscyplinarny i obejmuje analizy archeologiczne, antropologiczne oraz genetyczne.
Badania prowadzone są z inicjatywy ks. Wiesława Kowalewskiego, Rektora Pustelni Złotego Lasu w Rytwianach.
Nadzór archeologiczny sprawuje Monika Łyczak z firmy Archeologicznej FRAMEA, doktorantka Szkoły Doktorskiej UKSW.
– Nasze badania mają charakter weryfikujący doniesienia historyczne. Być może okaże się, że wzmianka o pochówku Jana Magnusa w Rytwianach jest prawdziwa – mówi prof. Jacek Tomczyk. – Do tej pory nie prowadzono badań antropologicznych, w tym badań genetycznych, które umożliwiłyby jednoznaczną identyfikację pochówku Jana Magnusa Tęczyńskiego.
Jan Magnus Tęczyński herbu Topór, fundator klasztoru kemedułów w Rytwianach to żyjący na przełomie XVI i XVII w, wojewoda krakowski, cześnik koronny, starosta radoszycki, płocki i żarnowiecki, elektor Władysława IV Wazy. Razem z siostrą Agnieszką z Tęczyńskich Firlejową rozbudował i zmodernizował zamek Tęczyn. Był człowiekiem wykształconym, w czasie włoskich studiów zaprzyjaźnił się z Galileuszem. Opiekował się ludźmi sztuki, był m.in. protektorem Piotra Kochanowskiego, bratanka Jana. Przyjaźnił się z uczonymi Akademii Krakowskiej, sam był adresatem wielu rozpraw naukowych i utworów literackich. Współpracował z siostrą Agnieszką przy fundacji klasztoru karmelitów w Czernej koło Krzeszowic.
Dotychczasowe przekazy wskazywały kaplicę zamkową w Tenczynie jako miejsce pochówku Jana Magnusa, skąd w 1783 r. jego zwłoki zostały przeniesione dzięki staraniom ks. Kazimierza Bodurkiewicza, jednego z dwóch ostatnich zamkowych kapelanów, do podziemi kościoła św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Tenczynku. Miejsce jego pochówku upamiętnia tablica umieszczona w posadzce kościoła z błędną datą jego śmierci (1638 r.). W 2018 r. historyk Kamil Bogusz odnalazł jednak dokument z archiwum klasztoru karmelitów bosych w Czernej, z którego wynika, że Jana Magnusa pochowano w klasztorze kamedułów w Rytwianach. Z ustaleń Bogusza wynika, że w kościele w Tenczynie spoczywają zwłoki innego Jana Tęczyńskiego, kasztelana wojnickiego zmarłego w 1593 r.
W celu weryfikacji tych informacji podjęto specjalistyczne badania, w tym prace ekshumacyjne, których celem jest identyfikacja miejsca pochówku. W ubiegłym tygodniu otwarto kryptę Agnieszki z Tęczyńskich Firlejowej w klasztorze karmelitów bosych w Czernej. W ramach badań antropologicznych pobrano materiały do dalszych badań genetycznych, których wyniki które mogą mieć istotne znaczenie dla ostatecznego ustalenia miejsca pochówku fundatora klasztoru w Rytwianach.
Kamedulska Pustelnia Złotego Lasu powstała w latach 1617-1637. Fundatorem był Jan Magnus Tęczyński, wojewoda krakowski oraz jego brat Gabriel, wojewoda lubelski. Świątynia pw. Zwiastowania NMP została konsekrowana w 1637 r., natomiast całe założenie otrzymało nazwę Eremus Silve Aurea – Pustelnia Złotego Lasu. Klasztor funkcjonował do roku 1819, wówczas zaborcze władze carskie dokonały kasaty klasztoru. Kameduli opuścili wówczas po 200 latach obecności rytwiańską Pustelnię i udali się do innych eremów. W 2018 roku pokamedulski zespół klasztorny Pustelnia Złotego Lasu, został wpisany na listę pomników historii. Obecnie obiekt funkcjonuje jako współczesna pustelnia z propozycją odciągnięcia współczesnego człowieka od zgiełku świata i wskazania mu starej drogi poprzez milczenie, samotność i modlitwę, którą już w X wieku wyznaczył swoim białym braciom św. Romuald, założyciel zakonu kamedułów. Od 20 lat w rytwiańskiej Pustelni trwają prace konserwatorskie przywracające dawne funkcje pustelni.
24 lutego 2026
