Na Gali Plebiscytu Ekologicznego UKSW „Wspólna Zielona Przyszłość” uhonorowano laureatów działań proekologicznych w samorządach, szkołach, parafiach, a także w dziedzinie technologii i badań naukowych.
Od mikrolasów, parków, ogrodów społecznych i kwietnych łąk po projekty edukacyjne dla dzieci i młodzieży, ekologiczne znicze oraz specjalistyczne metody ochrony gleby przed zanieczyszczeniami – innowacyjność nagrodzonych liderów ekologii została z entuzjazmem przyjęta przez Kapitułę Plebiscytu.

W uroczystości wzięli udział przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego oraz partnerów plebiscytu. Galę, w imieniu ks. prof. Ryszarda Czekalskiego, rektora UKSW, zainaugurował dr hab. Sebastian Sikorski, prof. ucz., prorektor ds. promocji i współpracy z otoczeniem, który wskazał, jak ważną rolę pełni Uniwersytet w budowaniu mostów pomiędzy światem akademickim, samorządami i biznesem.

– Nasz Uniwersytet jest otwarty na współczesne wyzwania, rozumiejąc znaczenie innowacji i współpracy międzysektorowej dla rozwoju środowiska i gospodarki. Kampus UKSW funkcjonuje jak małe miasto, wymagające rozwiązań infrastrukturalnych chroniących środowisko. Myślimy globalnie, działamy lokalnie – powiedział Prorektor, zapraszając do współpracy partnerów społecznych, biznesowych i instytucjonalnych.
Dr hab. Sebastian Sikorski, prof. ucz., podkreślił także znaczenie społeczne inicjatyw organizowanych przez Centrum Ekologii i Ekofilozofii UKSW.
– Działania społeczności lokalnych decydują o tym, jaki świat tworzymy. Na uniwersytecie na co dzień uczymy odpowiedzialności i to dzięki staraniom studentów ochrony środowiska oraz naukowców także na kampusie przy ul. Wóycickiego powstała kwietna łąka.
Prof. dr hab. Jacek Tomczyk, inicjator plebiscytu, podkreślił wysoki poziom projektów.

– Widzimy wybitnych lokalnych liderów w samorządach, parafiach i szkołach. Z roku na rok Plebiscyt Ekologiczny prezentuje coraz wyższy poziom, który świadczy o głębokiej świadomości potrzeb ochrony środowiska. Nie tylko nagrodzeni, ale każdy, kto wziął udział w konkursie, jest liderem zrównoważonego rozwoju. Należycie do tych, którzy są w awangardzie i nie zgadzają się na to, jak jest. To bardzo cenne pokazywać, jak rozwój można łączyć z ochroną środowiska – powiedział prof. dr hab. Jacek Tomczyk, kierownik Centrum Ekologii i Ekofilozofii UKSW.
Podczas wykładu wygłoszonego przez dr Dariusza Prokopowicza z Wydziału Społeczno-Ekonomicznego UKSW przedstawiono założenia wykorzystania sztucznej inteligencji i danych satelitarnych do monitorowania stanu środowiska w warunkach zmian klimatycznych.
– Integracja sztucznej inteligencji z danymi satelitarnymi oraz środowiskowymi modelami monitorowania środowiska istotnie zwiększa skuteczność rozpoznawania zagrożeń i zmian klimatycznych – tłumaczył prelegent, wskazując na rewolucję technologiczną 4.0.

W imieniu Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika głos zabrał Andrzej Różycki z Urzędu Marszałkowskiego.
– Samorząd Województwa Mazowieckiego bardzo poważnie traktuje kwestie związane z ochroną przyrody. Mamy szereg instrumentów wsparcia, w tym ponad 20 dotacji budżetowych dla samorządów, między innymi na inwestycje w zieloną i błękitną energię.

Podczas uroczystości głos zabrali także partnerzy Plebiscytu Ekologicznego, którzy ufundowali nagrody dla zwycięzców. Krzysztof Perycz-Szczepański, prezes zarządu Fundacji Polska z Natury, wyraził radość, że drugi rok z rzędu plebiscyt angażuje parafie.
– Ekologia integralna łączy ochronę środowiska z troską o sprawiedliwość społeczną i wymiar duchowy. Ekologia rodzi się ze współpracy w wielu wymiarach – od infrastruktury, np. fotowoltaiki, przez oszczędność zasobów, np. tworzenie zbiorników wodnych, po codzienną troskę ludzi, styl życia i świadomość ekologiczną.

Partnerem Plebiscytu z sektora biznesu była Organizacja Odzysku Opakowań Rekopol, utworzona przez duże zagraniczne koncerny działające w Polsce.

– Gratuluję wszystkim nominowanym. Cenimy działania proekologiczne i prowadzimy edukację z zakresu selektywnej zbiórki odpadów. Odpady to cenne surowce, które możemy ponownie wykorzystać – powiedziała Izabela Grabowska, przedstawicielka Rekopolu.

Plebiscyt Ekologiczny wsparła także lokalna firma BYŚ, zajmująca się profesjonalnym odbiorem i zagospodarowaniem odpadów, która od lat współpracuje z UKSW. Aneta Andruszko z firmy BYŚ podkreśliła dobre sąsiedztwo z kampusem uczelni.
– Jesteśmy dosłownie kilkaset metrów stąd i bardzo liczymy na staże studentów. To jedna z najnowocześniejszych firm w Europie. Wytwarzamy RDF oraz zajmujemy się odzyskiem i recyklingiem odpadów budowlanych. Wykorzystujemy nowoczesne technologie, mamy kilometry taśmociągów i separatory działające z niezwykłą precyzją.
Za zaangażowanie społeczne i edukacyjne podziękował partnerom oraz uczestnikom Plebiscytu Tobiasz Lech, członek Zarządu Fundacji Rozwoju UKSW i Dyrektor Biura Komunikacji i Promocji Uczelni.

– Można śmiało powiedzieć, że projekty ekologiczne w Polsce są na bardzo wysokim poziomie. Ekologia jest obecna w naszym codziennym życiu – tu i teraz, w małych społecznościach i naszych rodzinach. Mam nadzieję, że za rok przekroczymy setkę zgłoszeń.
Wśród nagrodzonych samorządów zachwyciła gmina Michałowice, która przedstawiła szereg szeroko zakrojonych działań proekologicznych. Anna Fabisiak, zastępca wójta gminy Michałowice, wskazała, jak strategicznie gmina rozwija projekty chroniące środowisko.

– Wdrożyliśmy szereg inicjatyw rozwoju zieleni. Posadziliśmy w gminie ponad 1500 drzew i 50 tysięcy krzewów. Stworzyliśmy razem z mieszkańcami mikrolas Miyawaki – ponad 1000 rodzimych drzew i krzewów z 40 gatunków oraz ponad 750 roślin runa leśnego: cebul wiosennych geofitów, ziół, leśnych kwiatów i paproci. Ten las jest odporny na suszę i bioróżnorodny. Aby chronić wartościowe przyrodniczo obszary, kupiliśmy 15 ha Kumakowych Mokradeł – chcemy zachować je dla przyszłych pokoleń.
Kapituła dostrzegła, że gmina Michałowice bardzo angażuje się w ochronę lasów społecznych, powiększyła istniejący park w Regułach o 1 ha, wykorzystuje nowe technologie OZE, dba o energooszczędność oraz kupuje autobusy elektryczne, tym samym stając się liderem ekologicznym wśród mniejszych gmin na Mazowszu.
– Jednocześnie samorząd prowadzi edukację ekologiczną dzieci i młodzieży, organizuje doroczny piknik ekologiczny, wspiera warsztaty, pokazy, rajdy ekologiczne, debaty i wiele innych inicjatyw – wyliczała Anna Fabisiak.

I miejsce w kategorii miast zajął Pruszków, a nagrodę odebrała Dorota Kossakowska, II zastępca prezydenta miasta Pruszkowa.
– Zrobimy wszystko, aby Pruszków był jak najbardziej zielony i miał jak najmniej betonu. Nasi mieszkańcy korzystają z terenów zielonych i ścieżek rowerowych, a my staramy się rozwijać miasto w sposób przyjazny środowisku.

Wśród samorządów doceniono także gminy Bielany-Żyłaki oraz Brwinów.
Kapituła Plebiscytu Ekologicznego doceniła również młodych badaczy i przyznała nagrody za prace licencjackie, magisterskie i doktorskie w dziedzinie ekologii.

I nagrodę zdobyła Marta Hewczuk z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Europa-Universität Viadrina we Frankfurcie nad Odrą za projekt „Odpowiedzialność karna za zanieczyszczenie środowiska na przykładzie rzeki Odry – ujęcie prawnoporównawcze” – promotor: dr hab. Joanna Długosz-Jóźwiak.
Wyróżniona została także Karolina Godlewska z Centrum Ekologii i Ekofilozofii UKSW za projekt „Zrównoważone zarządzanie odpadami farmaceutycznymi jako forma gospodarki cyrkularnej” – promotor pracy: dr Agnieszka Klimska.

I miejsce za pracę doktorską „Wybrane właściwości odcieków składowiskowych w aspekcie biologicznego oczyszczania” zdobyła Aleksandra Wdowczyk z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu – promotor pracy: dr hab. inż. Agata Szymańska-Pulikowska, a wyróżnienie otrzymał dr inż. Mariusz Bąk z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza za pracę doktorską „Rozwój i funkcjonowanie torfowisk mszarnych na terenach plantacji sosny zwyczajnej w Europie Środkowej” – promotor: prof. dr hab. Katarzyna Marcisz.

Z kolei w kategorii technologie nagrodzono niezwykle innowacyjny projekt „TerraLight Memory – znicz ziemny zero waste” Aleksandry Oleksy.
– Polskie cmentarze toną w śmieciach. W „TerraLight” nie ma plastiku ani szkła. Nasz znicz nie trafia do odpadów, ponieważ został zaprojektowany z ubitej ziemi, w której znajdują się nasiona kwiatów, a konstrukcja utrwalana jest naturalnym woskiem. Po wypaleniu znicz można skruszyć i rozsypać w ogrodzie. Produkt jest przyjazny dla środowiska, a przy odrobinie szczęścia nasionka mogą wykiełkować i zakwitną kwiaty. Wierzymy, że pamięć może oznaczać po prostu życie – powiedziała Aleksandra Oleksy, zdobywczyni I miejsca.

znicz ziemny zerowaste”
W tej samej kategorii wyróżniono także projekt Dawida Szemraja, Mikołaja Wargowskiego i Przemysława Chachaja „SVC Systems – Platforma cyfrowych paszportów produktów dla branży modowej”.
Tradycyjnie do Plebiscytu Ekologicznego UKSW przystąpiło wiele szkół realizujących ambitne projekty edukacyjne dla dzieci i młodzieży. Inicjatywy dotyczyły m.in. sadzenia drzew, adopcji zwierząt, zbierania używanych książek i baterii, współpracy z uniwersytetami, organizacjami pozarządowymi i biznesem oraz organizacji pikników ekologicznych. Projekty obejmowały nie tylko szkoły, ale całe społeczności lokalne. Uczniowie organizowali dni zdrowego śniadania, konkursy ekologiczne i zachęcali do większej odpowiedzialności ekologicznej na co dzień.
I miejsce wśród szkół podstawowych zdobyła SP nr 7 im. Orła Białego w Nowym Dworze Mazowieckim za projekt „Ekoszkoła przez cały rok – uczymy, działamy, zmieniamy”, a wśród szkół ponadpodstawowych kapituła przyznała I nagrodę XXXIX LO im. Lotnictwa Polskiego w Warszawie za projekt „Młodzi dla Klimatu”.



Działania społeczne są jednym z podstawowych elementów zmian postaw społecznych na rzecz ochrony środowiska, dlatego Kapituła Plebiscytu Ekologicznego szczególnie doceniła inicjatywy ekologiczne w parafiach.

I miejsce otrzymała parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Ostrowcu Świętokrzyskim za projekt „Wiara zakorzeniona w ziemi – ekologiczna droga naszej parafii”. W ramach projektu parafia realizowała szereg inwestycji i działań edukacyjnych. Powstał zbiornik na deszczówkę, ukwiecony ekologiczny parking, postawiono stojaki na rowery oraz przebudowano ogród przyszkolny. Młodzież brała także udział w ogólnopolskiej akcji Ekoparafia i prowadziła zbiórkę elektroodpadów. Powstało wiele inicjatyw dla mieszkańców: ścieżka edukacyjna, warsztaty międzypokoleniowe i edukacyjne, a także tradycyjne wyjazdy na wieś, podczas których parafianie zbierają kwiaty do tworzenia stroików.

Gala Plebiscytu Ekologicznego UKSW zaprezentowała niezwykłe zaangażowanie społeczności lokalnych, ośrodków edukacji i samorządów w działania ekologiczne, a także potencjał, jaki drzemie we współpracy liderów różnych sektorów. Partnerami projektu byli Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego, Światowy Ruch Katolików na rzecz Środowiska oraz Fundacja Polska z Natury, a patronami medialnymi Radio Wnet, magazyn „Biznes i Ekologia”, a także portale Eko Natura i Polska Ekologia.