IX Międzynarodowa Konferencja o Zdrowiu Prokreacyjnym – nauka i odpowiedzialność wobec młodego pokolenia – Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

6 grudnia Aula im. Jana Pawła II na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego stała się miejscem wyjątkowego spotkania środowiska medycznego, naukowego i edukacyjnego. Odbyła się tu IX edycja międzynarodowej konferencji z cyklu Profilaktyka Zaburzeń Zdrowia Prokreacyjnego, poświęcona w tym roku zdrowiu prokreacyjnemu wieku rozwojowego.

Wydarzenie, pod patronatem rektora UKSW, ks. prof. Ryszarda Czekalskiego, zostało zorganizowane we współpracy Polskiego Stowarzyszenia Nauczycieli Naturalnego Planowania Rodziny, Fundacji MaterCare Poland wraz z Centrum Kształcenia Podyplomowego UKSW, które aktywnie wspiera inicjatywy naukowe z zakresu zdrowia, profilaktyki i edukacji.

Międzynarodowa konferencja zgromadziła szerokie grono specjalistów — ginekologów, położnych, immunologów, psychologów, naukowców, nauczycieli metod rozpoznawania płodności, a także praktyków pracujących z młodzieżą i rodzinami. Atmosfera wydarzenia łączyła rzetelną wiedzę z poczuciem misji i odpowiedzialności, szczególnie, że tegoroczna edycja zbiegła się z ważnymi jubileuszami: 15-leciem cyklu konferencji, 20-leciem MaterCare Poland, 35-leciem PSNNPR oraz 100. rocznicą urodzin dr Anny Flynn – pionierki metody objawowo-termicznej.

Gośćmi honorowymi konferencji byli m.in. wiceprezes Katolickiego Stowarzyszenia Lekarzy Polskich prof. Bogdan Chazan, prezydent Europejskiej Federacji Stowarzyszeń Lekarzy Katolickich (FEAMC) prof. dr hab. n. med. Rok Čivljak, wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak wraz z małżonką, bp Romuald Kamiński, Przewodniczący Zespołu KEP ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia.

Konferencję w imieniu rektora UKSW, otworzył prorektor ds. pracowniczych i organizacyjnych, ks. prof. Piotr Tomasik, podkreślając, że troska o zdrowie prokreacyjne młodych ludzi wpisuje się głęboko w misję i wartości Uniwersytetu. Odwołując się do nauczania kard. Stefana Wyszyńskiego i Jana Pawła II, mówił o obowiązku środowiska akademickiego, by nie tylko rozwijać wiedzę, lecz także chronić godność i przyszłość człowieka.

– Człowiek ma wiele praw i obowiązków, ale nade wszystko prawo i obowiązek miłości – przypomniał, wskazując, że wychowanie do odpowiedzialności i troski o życie zaczyna się dużo wcześniej, niż często zakładamy.

Dr hab. Krzysztof Walczak wraz z dr n. med. Ewą Ślizień-Kuczapską z Zarządu Głównego Polskiego Stowarzyszenia Nauczycieli Naturalnego Planowania Rodziny podsumowali dotychczasowy dorobek prawie 36-letniej działalności Stowarzyszenia, organizacji non profit, której działania koncentrują się na promowaniu świadomości i troski o zdrowie prokreacyjne poprzez profesjonalne kształcenie nauczycieli i instruktorów naturalnego planowania rodziny oraz rozwój nowoczesnych form wsparcia rodzin, kobiet, w tym kursów i poradnictwa online. Zaakcentowano początki powstania PSNNPR dzięki organizacji macierzystej z Birmingham Maternity Hospital w Wielkiej Brytanii, o czym wspomniała dr Monika Dowejko, gość specjalny z angielskiego stowarzyszenia. Zwrócono uwagę ponadto na znaczenie rzetelnych materiałów edukacyjnych oraz ścisłej współpracy między środowiskami medycznymi i edukacyjnymi.

Panel medyczny – Troska o zdrowie prokreacyjne od początku. Znaczenie opieki prekoncepcyjnej, prenatalnej i poporodowej poświęcony był kompleksowej trosce o zdrowie prokreacyjne człowieka od najwcześniejszych etapów życia, z wyraźnym akcentem na ciągłość opieki: od okresu prekoncepcyjnego, przez ciążę i poród, po wczesne dzieciństwo i adolescencję. Prelegenci podkreślali, że zdrowie prokreacyjne nie zaczyna się w gabinecie leczenia niepłodności, lecz jest efektem długofalowych, skoordynowanych działań edukacyjnych, medycznych i profilaktycznych. Wystąpienia ukazały interdyscyplinarną rolę nauczycieli naturalnego planowania rodziny, znaczenie dobrej jakości porodu i wczesnej opieki poporodowej, wpływ karmienia piersią i stanu odżywienia dziecka na dojrzewanie oraz przyszłą płodność, a także wagę wczesnego rozpoznawania i leczenia chorób takich jak endometrioza. Panel jednoznacznie wskazał, że skuteczna profilaktyka zaburzeń zdrowia prokreacyjnego wymaga współpracy specjalistów różnych dziedzin oraz myślenia o płodności jako integralnym elemencie zdrowia całego życia.

Drugi panel – panel edukacyjny: Dom, rodzina, szkoła – znaczenie dla prawidłowego wzrastania i dojrzewania do przyszłego rodzicielstwa skupił się na znaczeniu domu, rodziny i szkoły jako kluczowych środowisk kształtujących zdrowie, dojrzałość emocjonalną i odpowiedzialność za przyszłe rodzicielstwo. Podkreślono, że budowanie potencjału zdrowotnego zaczyna się bardzo wcześnie – poprzez codzienne wybory stylu życia, profilaktykę zdrowotną oraz spójne przekazy wychowawcze, które pomagają młodym ludziom zrozumieć własne ciało i jego funkcjonowanie.

W trakcie panelu pokazano, jak w sposób naturalny i dostosowany do wieku wprowadzać dziewczęta w wiedzę o płodności „opierając się na relacji, zaufaniu i dialogu międzypokoleniowym”, jak mówiła dr Agnieszka Chrobak, prezes INER. Na znaczenie „pierwszego spotkania z płodnością” jako momentu, który może kształtować pozytywny obraz ciała, poczucie sprawczości i odpowiedzialności za zdrowie na dalsze lata życia zwracali uwagę mgr inż. arch., instruktor NPR Monika Możejko oraz mgr Tomasz Chyra, instruktor NPR. Istotnym wątkiem była również rola obserwacji cyklu jako narzędzia edukacyjnego i profilaktycznego, pozwalającego już na wczesnym etapie dostrzegać sygnały możliwych zaburzeń zdrowia prokreacyjnego. Mówiły o tym mgr Mirosława Szymaniak, instruktor NPR i dr Ewa Ślizień-Kuczapska, prezes PSNNPR.

Panel zamknęła refleksja nad dorobkiem i ideą stojącą u podstaw cyklu konferencji „Profilaktyka Zaburzeń Zdrowia Prokreacyjnego”, przypominająca, że skuteczna profilaktyka wymaga nie tylko wiedzy medycznej, ale także konsekwentnej edukacji i współpracy środowisk wychowawczych. Całość dyskusji podkreśliła, że świadome przygotowanie do rodzicielstwa jest procesem długofalowym, który zaczyna się w rodzinie i szkole, a jego efekty procentują w zdrowiu przyszłych pokoleń.

Pamięć o prof. Michale Troszyńskim

Uczestnicy konferencji uczcili pamięć prof. Michała Troszyńskiego, jednego z najważniejszych autorytetów w dziedzinie położnictwa i ginekologii, a zarazem patrona całego cyklu konferencji. Prof. Bogdan Chazan wspominał go słowami pełnymi wdzięczności, mówił, że Profesor Troszyński pokazał wielu z nas, że medycyna to przede wszystkim szacunek dla życia. Nie na wykładach, ale w codzienności, w rozmowie, w byciu obok drugiego człowieka.

Uczestnicy spotkania podkreślali, że jego dziedzictwo naukowe i osobiste pozostaje kluczowym filarem środowiska specjalistów zajmujących się zdrowiem prokreacyjnym.

Panel medyczny – Wybrane problemy zdrowotne młodzieży i ich znaczenie dla zdrowia prokreacyjnego w przyszłości, poświęcony był kluczowym problemom zdrowotnym młodzieży, które – choć często postrzegane jako przejściowe – mają długofalowe konsekwencje dla płodności, zdrowia prokreacyjnego i decyzji o rodzicielstwie w dorosłym życiu. Dyskusja ukazała zdrowie młodych ludzi w szerokiej perspektywie biologicznej, psychicznej i społecznej, podkreślając potrzebę wczesnej profilaktyki oraz uważnej, zintegrowanej opieki medycznej.

W pierwszej części panelu zwrócono uwagę na zjawisko demograficznej zapaści oraz na to, jak opóźnianie decyzji o rodzicielstwie, niepewność społeczno-ekonomiczna i niewystarczająca wiedza o płodności wpływają na wybory młodych dorosłych. Prof. Rok Čivljak podkreślał znaczenie rzetelnej edukacji zdrowotnej, która pomaga rozumieć ograniczenia biologiczne płodności, właściwie planować czas zakładania rodziny i podejmować świadome decyzje w kontekście zmieniających się realiów społecznych.

Istotnym wątkiem były praktyczne sygnały ostrzegawcze w procesie dojrzewania dziewcząt i chłopców, które mogą wskazywać na zaburzenia wymagające dalszej diagnostyki. Zwrócono uwagę na rolę wczesnego rozpoznawania nieprawidłowości ginekologicznych i andrologicznych oraz znaczenie współpracy rodziców, lekarzy i edukatorów w reagowaniu na objawy, które zbyt często są bagatelizowane jako „norma wieku dojrzewania”.

Dużo miejsca poświęcono również zdrowiu psychicznemu dzieci i młodzieży, akcentując jego bezpośredni związek ze zdrowiem somatycznym i prokreacyjnym. Dr Beata Kozielec-Oracka wskazała na czynniki ochronne, takie jak stabilne relacje rodzinne, poczucie bezpieczeństwa, wsparcie emocjonalne i wczesna interwencja specjalistyczna, a także na rosnącą skalę problemów psychicznych, które – nieleczone – mogą wpływać na funkcjonowanie hormonalne, relacyjne i reprodukcyjne w przyszłości.

Panel zamknęła refleksja nad immunologicznymi uwarunkowaniami zdrowia prokreacyjnego u nastolatków. Dr Aleksandra Kicińska, prezes Fundacji InVivo podkreślała, że zaburzenia immunologiczne, przewlekłe stany zapalne i niewłaściwie leczone choroby mogą już w młodym wieku kształtować ryzyko problemów z płodnością w dorosłości. Całość panelu jednoznacznie pokazała, że inwestowanie w zdrowie młodzieży – fizyczne, psychiczne i immunologiczne – jest jednym z kluczowych warunków budowania zdrowych rodzin i przeciwdziałania kryzysowi demograficznemu.

Panel dyskusyjny: Rola lekarza, położnej i nauczyciela metod rozpoznawania płodności w trosce o zdrowie prokreacyjne młodego pokolenia był podsumowaniem całej konferencji i skoncentrował się na wspólnej odpowiedzialności lekarzy, położnych, nauczycieli oraz rodziców za zdrowie prokreacyjne młodego pokolenia. Podkreślono, że skuteczna troska o płodność nie zaczyna się na etapie leczenia niepłodności, lecz dużo wcześniej – w profilaktyce, edukacji, budowaniu więzi oraz przekazywaniu rzetelnej wiedzy o zdrowiu i rozwoju człowieka.

W dyskusji wybrzmiała potrzeba wzmocnienia edukacji prozdrowotnej i prorodzinnej, zarówno w systemie kształcenia medycznego, jak i poza nim, z wyraźnym zaakcentowaniem roli metod rozpoznawania płodności jako narzędzia profilaktycznego i diagnostycznego. Zwracano uwagę na konieczność współpracy środowisk medycznych i niemedycznych, wsparcia rodziców w ich wychowawczej roli oraz budowania pozytywnego przekazu o małżeństwie, rodzicielstwie i wartości życia.

Panel zakończyła refleksja, że odpowiedź na kryzys zdrowia prokreacyjnego i demograficznego wymaga działań długofalowych, odwagi w mówieniu o wartościach oraz zaangażowania każdego – na miarę jego kompetencji i miejsca w społeczeństwie.

Wspólna misja na kolejne lata

Tegoroczna konferencja po raz kolejny pokazała, że troska o zdrowie prokreacyjne jest zadaniem rozłożonym na wiele środowisk i dziedzin. Dyskusje prowadzone na UKSW podkreśliły znaczenie kompleksowego podejścia do zdrowia młodych ludzi, obejmującego medycynę, psychologię, edukację i relacje w rodzinie.

Dzięki współpracy Centrum Kształcenia Podyplomowego UKSW z partnerami konferencja stała się nie tylko miejscem wymiany wiedzy, lecz także przestrzenią inspiracji i budowania wspólnoty profesjonalistów, którzy chcą działać na rzecz zdrowia przyszłych pokoleń.

Organizatorzy konferencji

Polskie Stowarzyszenie Nauczycieli Naturalnego Planowania Rodziny
Fundacja MaterCare Poland
Centrum Kształcenia Podyplomowego UKSW

Komitet naukowy konferencji

prof. dr hab. n. med. Bogdan Chazan, wiceprezes Katolickiego Stowarzyszenia Lekarzy Polskich
dr hab. n. med. Ewa Dmoch-Gajzlerska, prof. Uczelni, Dziekan WNoZ, Akademia Nauk Stosowanych Mazovia
prof. dr. hab. n. med. Marian Gabryś, prof. Uniwersytetu Medycznego Piastów Śląskich we Wrocławiu
prof. dr hab. n. med. Dariusz Gąsecki, Oddział Udarowy Kliniki Neurologii Dorosłych Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego
dr hab. Dorota Kornas-Biela, prof. KUL, Katedra Pedagogiki Specjalnej, Instytut Pedagogiki, Wydział Nauk Społecznych, KUL
prof. dr hab. n. med. Dariusz A. Kosior, dyrektor Centrum Kształcenia Podyplomowego UKSW
dr hab. n. med. Radosław Maksym, I Klinika Położnictwa i Ginekologii CMKP
dr hab. n. med. Joanna Smyczyńska, prof. UM, Klinika Pediatrii, Diabetologii, Endokrynologii i Nefrologii, Wydział Lekarski, Uniwersytet Medyczny w Łodzi
dr hab. n. med. i n. o zdr. Małgorzata Stefaniak, Zakład Dydaktyki Ginekologiczno-Położniczej WUM
dr n. hum. Kazimierz Szałata, Kierownik Uniwersytetu Otwartego UKSW
dr n. med. i n. o zdr. Ewa Ślizień-Kuczapska, prezes PSNNPR, Szpital Specjalistyczny św. Zofii Warszawa