Studenci prawa kanonicznego w Rzymie i Watykanie

Kilkudniowy wyjazd Studentów Wydziału Prawa Kanonicznego UKSW był wyjątkową okazją do poznania funkcjonowania najważniejszych instytucji Kościoła katolickiego oraz praktycznego wymiaru prawa kanonicznego w samym centrum życia Kościoła powszechnego.

Wyjazd odbył się w ramach projektu „PROM – krótkookresowa wymiana akademicka” finansowanego przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej. Opiekunami 17 osobowej grupy byli ks. dr hab. Jan Dohnalik, prof. ucz. i dr Igor Kilanowski.

Program wyjazdu obejmował wizyty w najważniejszych instytucjach watykańskich i papieskich uczelniach. Studenci odwiedzili Papieski Uniwersytet Gregoriański, gdzie uczestniczyli w wygłoszonym przez ks. prof. Janusza Kowala SI wykładzie poświęconym historii i metodologii prawa kanonicznego oraz poznali zasoby jednej z najważniejszych bibliotek kościelnych na świecie. 

– Wyjazd organizujemy od ponad dziesięciu lat, ale w tym roku mamy okazję skorzystać z finansowania w ramach Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej, co pozwoliło na udział większego grona studentów. To dla nas bardzo intensywny czas, ponieważ obok aktywności naukowej chcemy również „poczuć” Rzym z jego antyczną historią, czyli fundamentami zachodniej cywilizacji, na które ogromny wpływ miało chrześcijaństwo. – wskazuje opiekun grupy ks. dr hab. Jan Dohnalik, prof. ucz. z Wydziału Prawa Kanonicznego UKSW.

Szczególnym doświadczeniem była wizyty w Penitencjarii Apostolskiej i spotkanie z regensem bp. Krzysztofem Nyklem oraz ks. dr. Jarosławem Zielińskim, którzy przedstawili zasady działania „trybunału miłosierdzia”. Penitencjaria to najbardziej unikalny „sąd Kościoła”, który rozpatruje sprawy na forum wewnętrznym.  

– Wizyty w dykasteriach potwierdzają moją myśl, że to nie „ministerstwa”, jak zwykło się porównywać te instytucje do państwowych form sprawowania władzy. To narzędzia Stolicy Apostolskiej do prawdziwej służby wiernym – prowadzenia do „zbawienia dusz”, które jest naczelnym zadaniem Kościoła i prawa, które w nim działa. Tym bardziej cieszy mnie, że w wielu dykasteriach spotkania zaczynaliśmy od wizyty w kaplicach. Ks. prof. Jan Dohnalik dbał również, abyśmy mogli w trakcie tego wyjazdu zatroszczyć się o nasze życie duchowe – podkreśla Zuzanna Żebrowska, prezes Koła Naukowego Regula Iuris.  

Kolejne dni aktywności poświęcone były praktycznym aspektom prawa kanonicznego.  
W trakcie warsztatów, które poprowadzili: w Rocie Rzymskiej – ks. dr Tomasz Kubiczek i w Sygnaturze Apostolskiej – bp. Andrea Ripa (sekretarz) i ks. prof. Paweł Malecha, studenci poznawali procedury stosowane w trybunałach kościelnych, zarówno na poziomie rzymskim, jak i diecezjalnym. Była to okazja do analizy konkretnych przypadków sądowych i praktyki. 

W ramach spotkania w Dykasterii Nauki Wiary, w którym odbyło się seminarium dotyczące przestępstw kanonicznych zarezerwowanych Stolicy Apostolskiej, studenci mieli okazję do zadawania pytań i dyskusji dotyczącej najtrudniejszych i najcięższych przestępstw. Spotkali się z ks. abp. John’em Kennedy’m z Irlandii, sekretarzem sekcji dyscyplinarnej oraz pracującymi w niej Polakami: ks. dr. Krzysztofem Ciskiem oraz ks. dr. Markiem Story.

Dykasteria Tekstów Prawnych to swoista „świątynia” dla kanonistów. Instytucja ta odpowiada za interpretacje autentyczne regulacji kanonistycznych. Wizyta w tej dykasterii pozwoliła na poznanie tajników legislacji kościelnej, jak również analizę norm prawnych, której wraz ze studentami dokonał podsekretarz dykasterii ks. dr Markus Graulich SDB. 

– Cieszy nas, że możemy wejść do serca Kościoła, dowiedzieć się jak działają poszczególne dykasterie, służące Ojcu Świętemu, ale także nam wszystkim – wiernym. Mimo bardzo napiętego harmonogramu znaleźliśmy również chwilę na zwiedzenie najważniejszych zabytków Rzymu. Odwiedziliśmy również letnią rezydencję papieży w Castel Gandolfo – wskazuje uczestniczka wyjazdu Natalia Grzęda.  

Po raz pierwszy w ramach długoletniej tradycji organizacji tego typu wyjazdów przez Studencko-Doktoranckie Koło Naukowe Prawa Kanonicznego Regula Iuris, uczestnicy odwiedzili Sekretariat Synodu. Podczas spotkania z kard. Mario Grech’em studenci mogli dogłębnie zrozumieć synodalność Kościoła i wpływ myśli synodalnej na prawo kanoniczne oraz funkcjonowanie wspólnoty Kościoła.  

– Zależało nam na tym, aby studenci mogli bezpośrednio zetknąć się z instytucjami i pracownikami Stolicy Apostolskiej, zobaczyć ich codzienną pracę i zaangażowanie. Jednocześnie chcieliśmy rozwijać ich umiejętności językowe i międzykulturowe. Rzym i Stolica Apostolska, które gromadzą ludzi z całego świata – bo Kościół działa na cały świecie – były idealnym miejscem. Takie doświadczenie spotkania Kościoła powszechnego u grobu Apostołów jest z pewnością bardzo cenne – zauważa dr Igor Kilanowski, jeden z opiekunów grupy.  

Intensywny program wyjazdu uzupełniły również między innymi: wizyta i wykład na Papieskim Uniwersytecie Urbaniana, Papieskim Uniwersytecie św. Krzyża oraz spotkanie  
w Pałacu Apostolskim z o. prof. Wojciechem Giertychem OP, teologiem Domu Papieskiego. Studenci mieli okazję również poznać sposób komunikacji wiary i aktywności Ojca Świętego Leona dzięki spotkaniu z ks. prof. Pawłem Rytel-Andrianikiem, szefem sekcji polskiej Radia Watykańskiego. W Bazylice Watykańskiej studenci wzięli również udział w Mszy świętej sprawowanej przy grobie św. Jana Pawła II, której przewodniczył Grzegorz kard. Ryś, arcybiskup metropolita krakowski przebywający w tym czasie w Rzymie.  

Uczestnicy zgodnie podkreślają, że pobyt w Rzymie był dla nich doświadczeniem inspirującym zarówno naukowo, jak i osobiście. Bezpośredni kontakt z ekspertami pracującym w watykańskich instytucjach pozwolił im spojrzeć na prawo kanoniczne nie tylko jako na dyscyplinę akademicką, ale jako rzeczywistość żywo obecną w codziennym funkcjonowaniu Kościoła.

Wyjazd został zrealizowany w ramach projektu „PROM – krótkookresowa wymiana akademicka” nr BPI/PRO/2025/1/0004 i stanowi kolejny krok w umiędzynarodowieniu kształcenia na naszym Uniwersytecie oraz budowania trwałej współpracy akademickiej z uniwersytetami papieskimi oraz instytucjami Stolicy Apostolskiej.

Zdjęcia: ks. Emil Kurek CSMA