Nowy wydział, nowe możliwości. O planach i wyzwaniach rozmawiamy z ks. prof. dr. hab. Krzysztofem Stępniakiem, dziekanem Wydziału Nauk o Komunikacji i Dziennikarstwa UKSW

Komunikacja, media, nowe technologie i odpowiedzialność za słowo – wokół tych obszarów będzie rozwijał się nowy Wydział Nauk o Komunikacji i Dziennikarstwa UKSW. O jego misji, priorytetach oraz planach na przyszłość opowiada dziekan Wydziału, ks. prof. dr. hab. Krzysztof Stępniak.

Wydział Nauk o Komunikacji i Dziennikarstwa to nowa jednostka w strukturze UKSW. Jak Ksiądz Profesor postrzega jego misję i miejsce w rozwoju Uniwersytetu?

Powołanie wydziału stwarza możliwość intensywniejszego rozwoju badań i kształcenia w obszarze nauk o komunikacji i mediach. Jest też z pewnością odpowiedzią na oczekiwania zarówno samych studentów, jak i wykładowców. Pamiętajmy, że nauki o komunikacji społecznej i mediach są stosunkowo młodą dyscypliną w Polsce. Wyrosły z prasoznawstwa, które rozwijało się od połowy XX wieku. Status samodzielnej dyscypliny uzyskały w 2011 roku, najpierw jako nauki o mediach, a od 2018 r. jako nauki o komunikacji społecznej i mediach – interdyscyplinarna dziedzina badająca procesy komunikowania, media oraz współczesne środowisko informacyjne. Można zatem stwierdzić, że powstanie Wydziału Nauk o Komunikacji i Dziennikarstwa jest odpowiedzią zarówno na dynamiczne zmiany zachodzące w obszarze mediów i komunikacji społecznej we wszystkich obszarach życia, jak i na rosnące znaczenie tych zagadnień w badaniach naukowych oraz kształceniu akademickim. Postrzegam więc misję naszego wydziału jako tworzenie przestrzeni, w której rzetelna wiedza naukowa spotyka się z praktyką komunikacyjną, a rozwój kompetencji zawodowych idzie w parze z kształtowaniem odpowiedzialności za słowo i przekaz. Temu służą nie tylko badania naukowe naszych medioznawców, ale także profil praktyczny studiów pierwszego stopnia, na którym studenci odbywają 720 godzin praktyk w instytucjach medialnych. Swoim doświadczeniem medialnym dzielą się ze studentami znani dziennikarze, specjaliści z zakresu komunikacji i mediów, public relations, kompetencji komunikacyjnych czy reklamy i marketingu.

Jako część Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego chcemy wnosić do debaty o mediach perspektywę opartą na wartościach, etyce i trosce o dobro wspólne. W świecie, w którym informacje rozprzestrzeniają się z ogromną szybkością, szczególnego znaczenia nabierają umiejętność krytycznej analizy, odpowiedzialność za publikowane treści, świadomość społecznych konsekwencji komunikacji oraz umiejętności fact-checkingowe.

Nowy wydział, powołany z inicjatywy ks. prof. Ryszarda Czekalskiego, rektora UKSW, wzmacnia ofertę Uniwersytetu w obszarze nauk społecznych oraz otwiera nowe, większe możliwości współpracy z instytucjami publicznymi, organizacjami społecznymi i środowiskiem mediów. Naszym celem jest kształcenie absolwentów, którzy będą nie tylko dobrze przygotowanymi specjalistami, lecz także ludźmi potrafiącymi budować dialog, przeciwdziałać dezinformacji i odpowiedzialnie uczestniczyć w życiu publicznym. Etyczne dziennikarstwo, rzetelność warsztatu oraz służenie prawdzie to jedne z naszych priorytetów.

Wierzę, że Wydział Nauk o Komunikacji i Dziennikarstwa będzie ważnym ośrodkiem badań nad współczesną komunikacją oraz miejscem, które łączy tradycję akademicką UKSW, nierozerwalnie związaną z nauczaniem jej Patrona – Kardynała Stefana Wyszyńskiego – z nowoczesnym podejściem do edukacji i wyzwań cyfrowego świata.

Jakie obszary kształcenia i badań Ksiądz Profesor uznaje za priorytetowe dla Wydziału Nauk o Komunikacji i Dziennikarstwa?

Priorytetem naszego Wydziału jest rozwijanie umiejętności komunikacyjnych naszych studentów jako przyszłych dziennikarzy, specjalistów od public relations, reklamy czy nawet marketingu. Kształcenie w tych obszarach odpowiada na najważniejsze wyzwania współczesnego świata mediów, w tym platform internetowych, mediów masowych i mediów społecznościowych. Kształcimy na kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna zasadniczo na dwóch specjalnościach wybieranych przez kandydatów na studia już na etapie wstępnym, czyli składania dokumentów. Te dwie specjalności to dziennikarstwo ogólne oraz komunikacja medialno-kulturowa, której nie ma w ofercie innych uniwersytetów. Zainteresowanie tymi kierunkami jest bardzo duże, a ten rok zapowiada się rekordowo. Ale nasza oferta edukacyjna jest znacznie szersza. Studenci mają do wyboru takie specjalizacje, jak: prasowa, radiowa, telewizyjna, PR-owa, internetowa, reklamowa, grafiki komputerowej i fotografii prasowej, edukacyjno-medialna, kultury artystycznej, a także social media i marketing. Jesteśmy też postrzegani w środowisku naukowym w Polsce jako ważny, ba, chyba nawet najważniejszy ośrodek zajmujący się komunikowaniem religijnym, czyli tym, co w medioznawstwie nazywamy religią cyfrową (digital religion), bardzo popularną w krajach skandynawskich czy w USA. Mamy w tym obszarze bogaty dorobek badawczy, a także rozpoznawalność na arenie międzynarodowej.

Coraz większego znaczenia nabierają również zagadnienia związane z nowymi technologiami, sztuczną inteligencją w komunikacji, analizą danych medialnych oraz przeciwdziałaniem dezinformacji. Dysponujemy dużym i nowoczesnym kampusem badawczym w Dziekanowie Leśnym, który bez wątpienia powinniśmy jako nowy wydział wykorzystać. W tym kierunku podjęliśmy już pewne kroki. Poza tym w najbliższym roku akademickim otwieramy studia podyplomowe Produkcja audiowizualna i technologie immersyjne.

Jednocześnie zależy nam na tym, aby rozwój kompetencji praktycznych był ściśle powiązany z solidnymi podstawami teoretycznymi i etycznymi. Uważamy, że przyszli dziennikarze, specjaliści ds. komunikacji czy eksperci rynku medialnego powinni nie tylko biegle posługiwać się nowoczesnymi narzędziami, ale także rozumieć społeczną odpowiedzialność swojego zawodu, krytycznie analizować przekazy medialne oraz kierować się zasadami rzetelności i wiarygodności.

W działalności naukowej chcemy wspierać badania interdyscyplinarne, łączące perspektywę nauk społecznych, humanistycznych i technologicznych. Współczesna komunikacja nie może być analizowana w oderwaniu od procesów kulturowych, politycznych, ekonomicznych czy technologicznych, dlatego zależy nam na współpracy z przedstawicielami różnych dyscyplin oraz z partnerami z otoczenia społeczno-gospodarczego. Naszym celem jest stworzenie środowiska akademickiego, które będzie jednocześnie prowadziło badania na wysokim poziomie, odpowiadało na potrzeby rynku pracy oraz aktywnie uczestniczyło w debacie publicznej dotyczącej roli mediów i komunikacji we współczesnym społeczeństwie.

Współczesna komunikacja coraz silniej związana jest z technologią, mediami cyfrowymi i sztuczną inteligencją. Czy mógłby Ksiądz Dziekan przybliżyć nam, do kogo kierowana jest oferta studiów z produkcji medialnej i technik immersyjnych i jakie umiejętności zdobędą słuchacze tych studiów?

Ofertę studiów kierujemy do osób, które mają już pewne doświadczenie medialne, a w przyszłości chciałyby pracować w charakterze kierownika produkcji czy twórcy produkcji audiowizualnych i nowych technologii. Celem tych studiów jest przygotowanie słuchaczy do profesjonalnego planowania realizacji oraz zarządzania projektami medialnymi z wykorzystaniem współczesnych technologii immersyjnych, środowisk virtual production oraz narzędzi sztucznej inteligencji.

Jak rozumiem, będą to studia o charakterze bardzo praktycznym?

Tak, studia mają charakter praktyczno-wdrożeniowy i są ukierunkowane na rozwój kompetencji kierownika produkcji i producenta medialnego zdolnego do pracy w interdyscyplinarnych zespołach kreatywnych z uwzględnieniem uwarunkowań prawnych, etycznych i ekonomicznych działalności medialnej. Warto zaznaczyć, że jest to w tej chwili jedyna taka oferta dająca uprawnienia i umiejętności bardzo dziś poszukiwane i atrakcyjne na rynku pracy.

Absolwent studiów podyplomowych Produkcja audiowizualna i technologie immersyjne będzie miał wiedzę i umiejętności umożliwiające planowanie, organizowanie oraz nadzorowanie realizacji projektów audiowizualnych. Będzie także uczestniczył w procesie przygotowania projektu, zdobędzie umiejętności konieczne do sporządzania podstawowej dokumentacji producenckiej, współpracy z zespołem twórczym i technicznym oraz koordynowania przebiegu produkcji z uwzględnieniem harmonogramu, budżetu i wymogów prawnych. Będzie rozumiał mechanizmy funkcjonowania rynku audiowizualnego, w tym modele produkcji, dystrybucji oraz sprzedaży projektów filmowych, telewizyjnych i formatów medialnych. Zdobędzie umiejętności analizowania potencjału rynkowego projektu, przygotowywania jego prezentacji (pitching) oraz współpracy z partnerami branżowymi, takimi jak: nadawcy, platformy streamingowe, dystrybutorzy i inwestorzy. A co jeszcze istotne – zyska również kompetencje pozwalające na świadome wykorzystywanie nowych technologii w procesie produkcji, w tym narzędzi związanych z virtual production, środowiskami XR/VR/AR/MR oraz rozwiązaniami opartymi na sztucznej inteligencji. Dzięki temu będzie umiał funkcjonować w zmieniającym się środowisku produkcji audiowizualnej oraz wspierać rozwój projektów wykorzystujących nowoczesne technologie.

Jak dziś kształcić przyszłych dziennikarzy i specjalistów od komunikacji, by byli nie tylko sprawnymi profesjonalistami, ale również odpowiedzialnymi uczestnikami debaty publicznej?

Współczesne kształcenie dziennikarzy i specjalistów w zakresie komunikacji nie może ograniczać się wyłącznie do przekazywania wiedzy technicznej czy doskonalenia warsztatu. Oczywiście, umiejętność tworzenia atrakcyjnych treści, korzystania z nowoczesnych narzędzi cyfrowych, analizy danych czy sprawnego funkcjonowania w różnych kanałach komunikacji jest dziś niezbędna. Równie ważne jest jednak kształtowanie postaw opartych na odpowiedzialności, rzetelności i szacunku dla prawdy.

Naszym zadaniem jako uczelni jest przygotowanie absolwentów do podejmowania świadomych decyzji w sytuacjach, które często wiążą się z dylematami etycznymi. Dlatego w procesie kształcenia chcemy rozwijać nie tylko kompetencje zawodowe, ale również umiejętność krytycznego myślenia, weryfikacji informacji, prowadzenia dialogu oraz rozumienia społecznych konsekwencji przekazu medialnego. W dobie dezinformacji, polaryzacji i ogromnej dynamiki obiegu informacji są to kompetencje o fundamentalnym znaczeniu.

Istotnym elementem edukacji jest także ścisłe połączenie teorii z praktyką. Współpraca z redakcjami, instytucjami publicznymi, organizacjami społecznymi i ekspertami z branży pozwala studentom konfrontować wiedzę akademicką z realnymi wyzwaniami współczesnego rynku medialnego. Tu trzeba wspomnieć o bogatej ofercie praktyk studenckich. Dzięki partnerskim umowom z instytucjami medialnymi, np. z Telewizją Polską, Polskim Radiem czy Polską Agencją Prasową, nasi studenci nie tylko mają możliwości odbywania praktyk studenckich, ale często już w trakcie studiów znajdują pracę i pogłębiają swój warsztat dziennikarski. Jednocześnie uniwersytet pozostaje miejscem refleksji, w którym można analizować zjawiska komunikacyjne z odpowiednim dystansem i w szerszym kontekście społecznym oraz kulturowym.

Na Wydziale Nauk o Komunikacji i Dziennikarstwa UKSW chcemy kształcić ludzi, którzy będą nie tylko kompetentnymi profesjonalistami, ale również odpowiedzialnymi uczestnikami życia publicznego. Wierzymy, że dziennikarstwo i komunikacja mają do odegrania ważną rolę w budowaniu zaufania społecznego, kultury dialogu i dobra wspólnego. To właśnie połączenie wysokich kompetencji zawodowych z etyczną odpowiedzialnością stanowi fundament edukacji, którą chcemy oferować naszym studentom.

Jak chciałby Ksiądz Profesor, aby Wydział Nauk o Komunikacji i Dziennikarstwa UKSW był postrzegany za kilka lat – zarówno wewnątrz uczelni, jak i w szerszym środowisku akademickim oraz medialnym?

Chciałbym, aby Wydział Nauk o Komunikacji i Dziennikarstwa UKSW był postrzegany jako nowoczesny i dynamicznie rozwijający się ośrodek akademicki, który z powodzeniem łączy wysoką jakość badań naukowych z praktycznym wymiarem kształcenia. To także realizacja wizji ks. prof. Ryszarda Czekalskiego, rektora UKSW dotyczącej rozwoju Uniwersytetu w obszarze nauk o komunikacji i mediach. Naszą ambicją jest budowanie środowiska otwartego na współpracę, innowacje oraz dialog z przedstawicielami świata mediów, instytucji publicznych, organizacji społecznych i biznesu.

Zależy mi również na tym, aby Wydział był rozpoznawalny jako miejsce rzetelnej refleksji nad współczesną komunikacją – miejscem, w którym analizuje się najważniejsze wyzwania związane z rozwojem mediów cyfrowych, sztucznej inteligencji, dezinformacji czy bezpieczeństwa informacyjnego. Chcemy aktywnie uczestniczyć w krajowej i międzynarodowej debacie naukowej, realizować ambitne projekty badawcze oraz rozwijać współpracę z partnerami zagranicznymi.

Jednocześnie bardzo ważne jest dla mnie, aby Wydział zachował swoją tożsamość wynikającą z przynależności do Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Oznacza to połączenie nowoczesności z odpowiedzialnością, otwartości na nowe technologie z refleksją etyczną oraz doskonałości akademickiej z troską o rozwój człowieka. W świecie, w którym komunikacja odgrywa coraz większą rolę, potrzebujemy specjalistów potrafiących nie tylko sprawnie posługiwać się narzędziami, lecz także budować kulturę dialogu, wzajemnego szacunku i dążenia do prawdy.

Jeśli za kilka lat nasi absolwenci będą cenionymi profesjonalistami, a jednocześnie ludźmi świadomymi swojej odpowiedzialności społecznej, a Wydział będzie postrzegany jako ważny partner w badaniach nad komunikacją i mediami oraz miejsce inspirujące do twórczej współpracy, uznam, że udało nam się zrealizować najważniejsze cele, jakie stawiamy przed tą nową jednostką.