Psychologia na UKSW wkracza w nowy etap

Nowy Wydział Psychologii UKSW ma ambicję umacniać pozycję uczelni w kraju i za granicą, rozwijać nowoczesne badania oraz kształcić specjalistów odpowiadających na wyzwania współczesnego świata. O planach i misji nowej jednostki opowiada jej dziekan, dr hab. Włodzimierz Strus, prof. ucz.

Wydział Psychologii to nowa jednostka w strukturze UKSW. Jak Pan Profesor postrzega jego misję i miejsce w rozwoju Uniwersytetu?

Tak, dzięki inicjatywie i decyzji ks. prof. Ryszarda Czekalskiego, rektora UKSW, staliśmy się odrębnym Wydziałem Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Mamy jednak to szczęście, że nie musimy nowego wydziału budować, a jedynie go zorganizować, bowiem intensywny rozwój Instytutu Psychologii w ostatnich latach – zarówno w kontekście kadrowym, jak i dydaktycznym – sprawił, że nowoutworzony Wydział Psychologii od razu stał się jednym z największych wydziałów Uniwersytetu. Najogólniej rzecz ujmując, swoją misję i miejsce w rozwoju Uczelni postrzegamy dwojako. Po pierwsze chcielibyśmy stać się swojego rodzaju wizytówką Uniwersytetu w środowisku akademickim, w szczególności psychologicznym. Innymi słowy chcielibyśmy, aby dzięki poziomowi dydaktycznemu i naukowemu Wydziału Psychologii dalej rosła rozpoznawalność i marka Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Po drugie swoją misję i miejsce w strukturze Uniwersytetu widzimy jako jednostki współpracującej z innymi wydziałami zarówno w zakresie interdyscyplinarnych badań naukowych, jak i w zakresie tworzenia nowych kierunków studiów i innych inicjatyw edukacyjno-szkoleniowych. Myślę tu przede wszystkim o współpracy z nowymi wydziałami: Wydziałem Nauk o Zdrowiu i Wydziałem Nauk o Komunikacji i Dziennikarstwa, ale także Wydziałem Filozofii Chrześcijańskiej, Wydziałem Społeczno-Ekonomicznym, Wydziałem Nauk Pedagogicznych czy Wydziałem Medycznym. Collegium Medicum.

Jakie obszary badań i dydaktyki Pan Profesor uznaje za priorytetowe dla nowego wydziału?

Jeśli chodzi o obszar naukowo-badawczy, chcielibyśmy kontynuować tradycje naszego Instytutu w zakresie metodologii badań psychologicznych oraz takich subdyscyplin molarnych – tj. traktujących człowieka całościowo – jak psychologia osobowości, psychologia rozwoju człowieka, psychologia kliniczna czy psychologia religijności i duchowości. Z drugiej strony zależy nam na rozwoju badań w zakresie bardziej molekularnych dyscyplin, jak psychologia procesów poznawczych czy neuropsychologia i neuronauka kliniczna. W końcu mamy również prężny zespół prowadzący badania w obszarze psychologii społecznej i międzykulturowej, a naszym celem jest również kontynuowanie rozwoju w zakresie dyscyplin stosowanych, jak psychologia: pracy i organizacji, kliniczna i psychoterapia, wspomagania rozwoju czy sądowa i penitencjarna. Ściśle związane z tymi obszarami badawczymi są nasze cele dydaktyczne – chcemy bowiem nadal dostarczać studentom solidnych podstaw w zakresie podstawowych gałęzi psychologii (m.in. dzieląc się z nimi swoimi wynikami aktualnie prowadzonych badań), a z drugiej strony zapewniać im możliwość nabycia podstawowych kompetencji praktycznych w głównych obszarach psychologii stosowanej. Będziemy czynić to zarówno w trakcie jednolitych, stacjonarnych i niestacjonarnych studiów magisterskich z psychologii, jak i studiów podyplomowych, specjalizacyjnych, szkoleń czy warsztatów.

Nowy wydział wyrasta z dorobku środowiska naukowego, które przez lata rozwijało się w strukturach UKSW. Co z tego doświadczenia będzie fundamentem budowania tożsamości nowej jednostki?

Rzeczywiście, psychologia na UKSW, a wcześniej w ATK, ma długie tradycje i bogate, często niełatwe doświadczenia. Przez ponad 70 lat funkcjonowała ona w strukturach Wydziału Filozofii Chrześcijańskiej, gdzie zawsze mogła liczyć na zgodną i owocną współpracę oraz ogromne wsparcie – zarówno w chwilach trudnych i kryzysowych, jak i w okresie intensywnego rozwoju Instytutu Psychologii w ostatniej dekadzie. Te doświadczenia współkształtowały tożsamość naszego Wydziału i pozostawiły po sobie wrażliwość na humanistyczne wątki i elementy psychologii uprawianej w naszym Uniwersytecie. Te aspekty będą nadal wpływać na nasze funkcjonowanie, co jest dość unikalne we współczesnej psychologii, która od jakiegoś czasu coraz mocniej redukuje ujmowanie życia psychicznego człowieka do jego podłoża neurobiologicznego i obserwowalnych czy rejestrowalnych zachowań. Zatem będziemy się starali naszą tożsamość i specyfikę zachować, choć już w aktualnych, dość ścisłych ramach standaryzacji kształcenia psychologicznego, która wynika z nowej ustawy o zawodzie psychologa.

Psychologia znajduje dziś zastosowanie w wielu dziedzinach – od ochrony zdrowia i edukacji po biznes czy nowe technologie. Jakie kierunki rozwoju chce wzmacniać Wydział Psychologii UKSW?

Zasadniczo wszystkie wymienione w pytaniu. Kierunki te już są obecne w naszym programie jednolitych studiów magisterskich – na IV i V roku studenci wybierają jedną z czterech specjalności, z których trzy odpowiadają wymienionej tematyce. Psychologia kliniczna i psychoterapia kształci w obszarze diagnozy i oddziaływań w zakresie chorób i zaburzeń psychicznych; psychologia wspomagania rozwoju dotyczy psychoprofilaktyki i oddziaływań prozdrowotnych w obszarze psychologii dzieci i młodzieży, a także optymalizacji funkcjonowania psychicznego w kontekstach zawodowych (coaching) oraz niepełnosprawności i chorób somatycznych; psychologia pracy i organizacji obejmuje kształcenie kompetencji w zakresie zarządzania zasobami ludzkimi, optymalizacji procesów funkcjonowania firm, przedsiębiorstw czy zakładów pracy oraz podejmowania nowych wyzwań w obliczu dynamicznych zmian na rynku pracy (w tym związanych z nowymi technologiami). Dodatkowo kształcimy w niezmiennie aktualnej problematyce psychologii sądowej i penitencjarnej. Jeśli chodzi o nowe inicjatywy, to właśnie otwieramy dwa kierunki studiów podyplomowych, które doskonale korespondują z dziedzinami wymienionymi w pytaniu. Są to bowiem z jednej strony studia z zakresu problemów psychicznych dzieci i młodzieży, z drugiej strony studia dotyczące zdrowia psychicznego osób pracujących w organizacjach biznesowych.

Współczesny świat stawia przed psychologami nowe wyzwania – związane m.in. z kondycją psychiczną społeczeństwa, kryzysami, rozwojem sztucznej inteligencji czy wpływem mediów społecznościowych. Jaką rolę powinien odegrać w tym kontekście Wydział Psychologii?

Częściowo na to pytanie odpowiedziałem już powyżej. Tu dopowiem na bardziej ogólnym poziomie. Otóż od samego początku studiów z psychologii oswajamy studentów z ideą kształcenia ustawicznego. Psychologia jest tą dziedziną, która nieustannie się rozwija i musi nadążać za dynamicznie zmieniającą się rzeczywistością funkcjonowania człowieka. Zatem absolwent naszych pięcioletnich studiów z psychologii wie, że ich ukończenie nie oznacza końca procesu edukacji. Przeciwnie, ma świadomość, że jest tylko ogólnie przygotowany do wykonywania zawodu. Podobnie jak na studiach lekarskich, zanim osiągnie gotowość do samodzielnego wykonywania zawodu, musi odbyć wielomiesięczne (a często nawet kilkuletnie) staże zawodowe, a równolegle powinien podjąć się podyplomowego kształcenia specjalizacyjnego w wybranym obszarze psychologii stosowanej. Poza tym wpajamy naszym studentom przekonanie, że psycholog musi uczyć się przez całe życie, aktualizując swoją wiedzę poprzez kontakt z najnowszą literaturą przedmiotu, udział w konferencjach naukowo-szkoleniowych itp., a także doskonalenie kompetencji poprzez kursy, warsztaty, szkolenia itp. Wydział Psychologii wspiera te procesy, nie tylko poprzez ofertę studiów podyplomowych, ale także nawiązując kontakty z instytucjami ochrony zdrowia psychicznego oraz biznesowymi w celu wzbogacania procesu kształcenia i organizacji studentom praktyk zawodowych. Jedną z takich inicjatyw jest wznowienie współpracy z EZRA S.A., która z jednej strony jest spółką będącą własnością Uniwersytetu, w której powstaniu Instytutu Psychologii UKSW odegrał kluczową rolę. Z drugiej strony jest instytucją, w ramach której funkcjonuje ogólnopolska sieć poradni zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. W związku z tym stanowi ona bezcenne zaplecze zarówno dla wsparcia dydaktycznego kierunków studiów prowadzonych na Wydziale Psychologii, jak i dla rozwoju praktycznych kompetencji naszych studentów w ramach procesu kształcenia. O aktualności i wadze wyzwań związanych ze zdrowiem psychicznym dzieci i młodzieży nie muszę chyba nikogo przekonywać.

Jak chciałby Pan Profesor, aby Wydział Psychologii UKSW był postrzegany za kilka lat – zarówno w środowisku akademickim, jak i przez kandydatów na studia oraz partnerów społecznych?

Psychologia na UKSW już stała się marką na gruncie ogólnopolskim, rozpoznawalną także na arenie międzynarodowej. Stało się tak z jednej strony poprzez podniesienie jakości kształcenia, a z drugiej dzięki publikacjom naszych pracowników w czołowych czasopismach w obiegu międzynarodowym, udziałowi w prestiżowych konferencjach międzynarodowych (a także ich organizowaniu) czy międzynarodowych gremiach, stowarzyszeniach itd. Dość powiedzieć, że w dwóch ostatnich edycjach prestiżowego rankingu Perspektyw kierunek psychologii UKSW zajął piąte miejsce, wyprzedzając takie uczelnie, jak np. Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytet Gdański czy Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Mamy również sukcesy wdrożeniowe, związane z wkładem w funkcjonowanie społeczeństwa. W tym kontekście obok wyżej wspomnianej EZRA wymieniłbym dwa duże projekty wdrożeniowe finansowane ze środków europejskich, w efekcie których do każdej przychodni w ogólnopolskiej sieci Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych trafiła stworzona przez psychologów z UKSW bateria narzędzi diagnostycznych i materiałów postdiagnostycznych wspierających rozwój dzieci od 1. do 25. roku życia. Chciałbym, żeby Wydział Psychologii nie tylko nie spoczął na laurach, ale jeszcze zintensyfikował swoje działania, wzmacniając pozycję zarówno w środowisku akademickim – dydaktycznym i badawczo-naukowym – jak i szeroko rozumianym środowisku społecznym. Marzy mi się, aby Wydział Psychologii  (i w jego ramach Instytut Psychologii) UKSW osiągnął pozycję Uczelni pierwszego wyboru dla polskich kandydatów na studia psychologiczne, bardzo atrakcyjnego miejsca nauki dla studentów i doktorantów zagranicznych (np. w ramach programu Erasmus+), ośrodka naukowego tworzącego przełomowe teorie, prowadzącego unikalne badania empiryczne i dokonującego znaczących odkryć, a także instytucji prowadzącej współpracę z otoczeniem gospodarczo-społecznym ku pożytkowi społeczeństwa.