ProjektyPrzedstawiciele Katedry Postępowania Karnego Wydziału Prawa i Administracji UKSW uczestniczyli w dwóch wydarzeniach naukowych poświęconych współczesnym wyzwaniom procesu karnego, kryminologii oraz wykorzystaniu sztucznej inteligencji w obszarze wymiaru sprawiedliwości i zapobiegania przestępczości.
W dniach 23–24 września 2026 r. odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Proces karny XXII wieku” zorganizowana przez Wydział Prawa i Administracji Akademii Sztuki Wojennej w Warszawie. W wydarzeniu uczestniczył dr Bartłomiej Oręziak, adiunkt w Katedrze Postępowania Karnego WPiA UKSW, który wygłosił referat pt. „Gwarancje procesowe jako wyznacznik dopuszczalnego wykorzystania sztucznej inteligencji w postępowaniu karnym”. Wystąpienie zostało zaprezentowane w panelu „AI w procesie karnym: efektywność a gwarancje procesowe”.
W swoim referacie dr Bartłomiej Oręziak przedstawił koncepcję, zgodnie z którą punktem wyjścia dla oceny dopuszczalności wykorzystania sztucznej inteligencji w postępowaniu karnym powinny być gwarancje procesowe. Zaproponowane podejście zakłada, że to wymagania wynikające z prawa powinny wyznaczać granice stosowania nowych technologii. Przedstawiony został również sekwencyjny model pozwalający przejść od określonej gwarancji procesowej i chronionego przez nią interesu do sformułowania wymagań prawnych wobec konkretnego zastosowania AI.
W dniach 24–25 września 2026 r. na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie odbył się natomiast IV Kongres Kryminologiczny, połączony z jubileuszem prof. dr. hab. Wiesława Pływaczewskiego. Katedrę Postępowania Karnego WPiA UKSW reprezentowali dr hab. Marcin Wielec, prof. ucz., dr Grzegorz Ocieczek oraz dr Bartłomiej Oręziak.
Podczas Kongresu dr Bartłomiej Oręziak wygłosił referat pt. „Sztuczna inteligencja i analiza predykcyjna w zapobieganiu przestępczości – wyzwania kryminologiczne i prawne”. Przedmiotem wystąpienia były możliwości wykorzystania systemów sztucznej inteligencji i analizy predykcyjnej w działaniach służących zapobieganiu przestępczości, a także związane z tym wyzwania prawne i kryminologiczne.
Szczególną uwagę poświęcono jakości i reprezentatywności danych wykorzystywanych przez modele predykcyjne. Wskazano, że systemy te nie analizują przestępczości jako zjawiska społecznego w pełnym zakresie, lecz opierają się na danych historycznych dotyczących przede wszystkim zdarzeń ujawnionych i zarejestrowanych. Może to prowadzić do powielania wcześniejszych wzorców działania instytucji publicznych, a w określonych przypadkach również do powstawania mechanizmu sprzężenia zwrotnego.
W referacie zwrócono również uwagę na konieczność powiązania zakresu zabezpieczeń prawnych z intensywnością ingerencji wykorzystującej AI w prawa i wolności jednostki. Wśród istotnych mechanizmów wskazano m.in. odpowiednią jakość danych, transparentność, rzeczywisty nadzór człowieka, możliwość audytu oraz możliwość zakwestionowania błędnej klasyfikacji algorytmicznej.
Udział przedstawicieli Katedry Postępowania Karnego WPiA UKSW w obu wydarzeniach stanowił okazję do wymiany doświadczeń naukowych oraz udziału w dyskusji nad kierunkami rozwoju prawa karnego procesowego i kryminologii w obliczu dynamicznego rozwoju nowych technologii.
28 września 2026
